อทฺธานมคฺคปฏิปนฺโน โหตีติ อทฺธานสงฺขาตํ มคฺคํ ปฏิปนฺโน โหติ, "ทีฆมคฺคนฺ"ติ อตฺโถ. อทฺธานคมนสมยสฺส หิ วิภงฺเค "อฑฺฒโยชนํ คมิสฺสามีติ ๒- ภุญฺชิตพฺพนฺ"ติ ๓- อาทิวจนโต อฑฺฒโยชนํปิ อทฺธานมคฺโค โหติ. ราชคหโต ปน นาลนฺทา โยชนเมว.

มหตา ภิกฺขุสํเฆน สทฺธินฺติ มหตาติ คุณมหตฺเตนปิ มหตา, สงฺขฺยามหตฺเตนปิ มหตา. โส หิ ภิกฺขุสํโฆ คุเณหิปิ มหา อโหสิ อปฺปิจฺฉตาทิคุณสมนฺนาคตตฺตา. สงฺขายปิ มหา ปญฺจสตสงฺขฺยตฺตา. สงฺขายปี มหา ปญฺจสตสงฺขฺยตฺตา. ภิกฺขูนํ สํโฆ ภิกฺขุสํโฆ, เตน ภิกฺขุสํเฆน. ทิฏฺฐิสีลสามญฺญสงฺฆาตสงฺขาเตน สมณคเณนาติ อตฺโถ. สฺทฺธินฺติ เอกโต.

ปญฺจมตฺเตหิ ภิกฺขุสเตหีติ ปญฺจ มตฺตา เอเตสนฺติ ปญฺจมตฺตานิ. มตฺตาติ ปมาณํ วุจฺจติ, ตสฺมา ยถา "โภชเน มตฺตญฺญู"ติ วุตฺเต "โภชเน มตฺตํ ชานาติ ปมาณํ ชานาตี"ติ อตฺโถ โหติ, เอวมิธาปิ "เตสํ ภิกฺขุสตานํ ปญฺจมตฺตา ปญฺจปมาณนฺ"ติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. ภิกฺขูนํ สตานิ ภิกฺขุสตานิ, เตหิ ปญฺจมตฺเตหิ ภิกฺขุสเตหิ.

สุปฺปิโยปิ โข ปริพฺพาชโกติ สุปฺปิโยติ ตสฺส นามํ. ปิกาโร มคฺคปฏิปนฺนสภาคตาย ปุคฺคลสมฺปิณฺฑนตฺโถ. โขกาโร ปทสนฺธิกโร ๔- พฺยญฺชนสิลิฏฺฐตาวเสน วุตฺโต. ปริพฺพาชโกติ สญฺชยสฺส อนฺเตวาสี ฉนฺนปริพฺพาชโก. อิทํ วุตฺตํ โหติ "ยทา ภควา ตํ อทฺธานมคฺคํ ปฏิปนฺโน, ตทา สุปฺปิโยปิ ๕- ปริพฺพาชโก มคฺคปฏิปนฺโน ๖- อโหสี"ติ, อตีตกาลตฺโถ หิ เอตฺถ โหติสทฺโท.