ตตฺถ วณฺณนฺติ วณฺณสทฺโท สณฺฐานชาติรูปายตนการณปมาณคุณปสํสาทีสุ ทิสฺสติ. ตตฺถ "มหนฺตํ สปฺปราชวณฺณํ อภินิมฺมินิตฺวา"ติ ๒- อาทีสุ สณฺฐานํ

"น หรามิ น ภญฺชามิ อารา สิงฺฆามิ วาริชํ,

อถ เกน นุ วณฺเณน คนฺธตฺเถโนติ วุจฺจตี"ติ ๓- อาทีสุ การณํ. "ตโย ปตฺตสฺส วณฺณา"ติ ๔- อาทีสุ ปมาณํ. "กทา สญฺญุฬฺหา ๕- ปน เต คหปติ อิเม สมณสฺส โคตมสฺส วณฺณา"ติ ๖- อาทีสุ คุโณ. "วณฺณารหสฺส วณฺณํ ภาสตี"ติ ๗- อาทีสุ ปสํสา. อิธ คุโณปิ ปสํสาปิ. อยํ กิร ตํ ตํ ภูตเมว การณํ อปทิสนฺโต อเนกปริยาเยน รตนตฺตยสฺส คุณูปสญฺหิตํ ปสํสํ อภาสิ. ตตฺถ "อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ"ติ อาทินา นเยน "เย ภิกฺขเว พุทฺเธ ปสนฺนา, อคฺเค เต ปสนฺนา"ติ ๘- อาทินา "เอกปุคฺคโล ภิกฺขเว โลเก อุปฺปชฺมาโน อุปฺปชฺชติ ฯเปฯ อสโม อสมสโม"ติ ๙- อาทินา จ นเยน พุทฺธสฺส วณฺโณ เวทิตพฺโพ. "สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม"ติ จ "อาลยสมุคฺฆาโต วฏฺฏูปจฺเฉโท"ติ ๑๐- จ "เย ภิกฺขเว อริเย อฏฺฐงฺคิเก มคฺเค ปสนฺนา, อคฺเค เต ปสนฺนา"ติ ๑๑- จ เอวมาทีหิ นเยหิ ธมฺมสฺส วณฺโณ เวทิตพฺโพ. "สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสํโฆ"ติ จ "เย ภิกฺขเว สํเฆ ปสนฺนา, อคฺเค เต ปสนฺนา"ติ ๑๒- จ เอวมาทีหิ ปน นเยหิ สํฆสฺส วณฺโณ เวทิตพฺโพ. ปโหนฺเตน ปน ธมฺมกถิเกน ปญฺจนิกาเย นวงฺคํ สตฺถุสาสนํ จตุราสีติธมฺมกฺขนฺธสหสฺสานิ โอคาหิตฺวา พุทฺธาทีนํ วณฺโณ ปกาเสตพฺโพ. อิมสฺมึ หิ ฐาเน พุทฺธาทีนํ คุเณ ปกาเสนฺโต อติตฺเถน ปกฺขนฺโต ๑๓- ธมฺมกถิโกติ น สกฺกา วตฺตุํ. อีทิเสสุ หิ ฐาเนสุ ธมฺมกถิกสฺส ถาโม เวทิตพฺโพ. พฺรหฺมทตฺโต ปน มาณโว อนุสฺสวาทิมตฺตสํวฑฺฒิเตน ๑๔- อตฺตโน ถาเมน รตนตฺตยสฺส วณฺณํ ภาสติ.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”