@๓ สํ. สฬา. ๑๘/๒๒๓/๓๒๒ ปฐมทารุกฺขนฺโธปมสุตฺต. วตฺถูนิ ปริคฺคณฺหนฺติโย"ติ ๑- อาทีสุ วิย. กตฺถจิ ปกติโสเตน สุตฺวา ชานาติ "อสฺโสสิ โข ภควา อายสฺมโต อานนฺทสฺส สุภทฺเทน ปริพฺพาชเกน สทฺธึ อิมํ กถาสลฺลาปนฺ"ติ ๒- อาทีสุ วิย. กตฺถจิ ทิพฺพโสเตน สุตฺวา ชานาติ "อสฺโสสิ โข ภควา ทิพฺพาย โสตธาตุยา วิสุทฺธาย อติกฺกนฺตมานุสิกาย สนฺธานสฺส คหปติสฺส นิโคฺรเธน ปริพฺพาชเกน สทฺธึ อิมํ กถาสลฺลาปนฺ"ติ ๓- อาทีสุ วิย. อิธ ปน สพฺพญฺญุตญาเณน สุตฺวา ๔- อญฺญาสิ. กึ กโรนฺโต อญฺญาสิ? ปจฺฉิมยามกิจฺจํ. กิจฺจญฺจ นาเมตํ สาตฺถกํ นิรตฺถกนฺติ ทุวิธํ โหติ. ตตฺถ นิรตฺถกํ กิจฺจํ ภควตา โพธิปลฺลงฺเกเยว อรหตฺตมคฺเคน สมุคฺฆาฏํ กตํ, สาตฺถกํเยว ปน ภควโต กิจฺจํ โหติ, ตํ ปญฺจวิธํ ปุเรภตฺตกิจฺจํ ปจฺฉาภตฺตกิจฺจํ ปุริมยามกิจฺจํ มชฺฌิมยามกิจฺจํ ปจฺฉิมยามกิจฺจนฺติ. ตตฺริทํ ปุเรภตฺตกิจฺจํ:-

ภควา หิ ปาโตว วุฏฺฐาย อุปฏฺฐากานุคฺคหณตฺถํ สรีรผาสุกตฺถญฺจ มุขโธวนาทิสรีรปริกมฺมํ กตฺวา ยาว ภิกฺขาจารเวลา, ตาว วิวิตฺตาสเน วีตินาเมตฺวา ภิกฺขาจารเวลายํ นิวาเสตฺวา กายพนฺธนํ พนฺธิตฺวา จีวรํ ปารุปิตฺวา ปตฺตมาทาย กทาจิ เอกโก, ๕- กทาจิ ภิกฺขุสํฆปริวุโต คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสติ, กทาจิ ปกติยา, กทาจิ อเนเกหิ ปาฏิหาริเยหิ วตฺตมาเนหิ. เสยฺยถีทํ? ๖- ปิณฺฑาย ปวิสโต โลกนาถสฺส ปุรโต ปุรโต คนฺตฺวา มุทุคตวาตา ปฐวึ โสเธนฺติ, พลาหกา อุทกผุสิตานิ มุญฺจนฺตา มคฺเค เรณุํ วูปสเมตฺวา อุปริ วิตานํ หุตฺวา ติฏฺฐนฺติ, อปเร วาตา ปุปฺผานิ อุปสํหริตฺวา มคฺเค โอกิรนฺติ, อุนฺนตา ภูมิปฺปเทสา โอนมนฺติ, ๗- โอนตา อุนฺนมนฺติ, ปาทนิกฺเขปสมเย สมาว ภูมิ โหติ, สุขสมฺผสฺสานิ ปทุมปุปฺผานิ วา ปาเท สมฺปฏิจฺฉนฺติ. อินฺทขีลสฺส อนฺโต ฐปิตมตฺเต ทกฺขิณปาเท สรีรโต ฉพฺพณฺณรํสิโย นิกฺขมิตฺวา สุวณฺณรสปิญฺชรานิ วิย, จิตฺรปฏปริกฺขิตฺตานิ วิย จ ปาสาทกูฏาคาราทีนิ อลงฺกโรนฺติโย อิโต จิโต จ วิธาวนฺติ, ๘- หตฺถิอสฺสวิหงฺคาทโย สกสกฏฺฐาเนสุ ฐิตาเยว มธุเรนากาเรน ๙- สทฺทํ กโรนฺติ, ตถา เภริวีณาทีนิ ตุริยานิ,

@๒ ที. มหา. ๑๐/๒๑๓ มหาปรินิพฺพานสุตฺต ๓ ที. ปาฏิ. ๑๑/๕๔ อุทุมฺพริกสุตฺต