Samuddakkhāyikā nāma "kasmā samuddo sāgaro? sāgaradevena khato, Tasmā sāgaro. `khato Me'ti hatthamuddhāya sayaṃ niveditattā samuddo"ti evamādikā niratthakasamuddakkhāyanakathā. Bhavoti vuḍḍhi. Abhavoti hāni. "iti bhavo, iti abhavo"ti yaṃ vā taṃ vā niratthakakāraṇaṃ vatvā pavattitakathā itibhavābhavakathā.

[18] Viggāhikakathāti viggahakathā sārambhakathā. Tattha sahitaṃ meti mayhaṃ vacanaṃ sahitaṃ siliṭṭhaṃ, atthayuttaṃ kāraṇayuttanti attho. Asahitanteti tuyhaṃ vacanaṃ asahitaṃ asiliṭṭhaṃ. Adhiciṇṇante vipparāvattanti yaṃ tuyhaṃ dīgharattāciṇṇavasena suppaguṇaṃ, taṃ mayhaṃ ekavacaneneva vipparāvattaṃ parivattitvā ṭhitaṃ, na kiñci jānāsīti attho. Āropito te vādoti mayā tava vāde doso āropito. Cara vādappamokkhāyāti dosamocanatthaṃ cara vicara, tattha tattha gantvā sikkhāti attho. Nibbeṭhehi vā sace pahosīti atha sayaṃ pahosi, idāniyeva nibbeṭhehīti.

[19] Dūteyyakathāyaṃ idha gacchāti ito asukaṃ nāma ṭhānaṃ gaccha. Amutara gacchāti tato asukaṃ nāma ṭhānaṃ gaccha. Idaṃ harāti ito idaṃ nāma hara. Amutra idaṃ āharāti asukaṭṭhānato idaṃ nāma idha āhara. Saṅkhepato pana idaṃ dūteyyaṃ nāma ṭhapetvā pañca sahadhammike ratanattayassa upakārapaṭisaṃyuttañca gihisāsanaṃ aññesaṃ na vaṭṭati.

[20] Kuhakāti ādīsu tividhena kuhakavatthunā lokaṃ kuhayanti vimhāpayantīti kuhakā. Lābhasakkāratthikā hutvā lapantīti lapakā. Nimittaṃ sīlametesanti nemittakā. Nippeso sīlametesanti nippesikā. Lābhena lābhaṃ nijigiṃsanti magganti pariyesantīti lābhena lābhaṃ nijigiṃsitāro, kuhanā lapanā nemittakatā nippesikatā