@6 Sī. ariṭṭhaṃ ñāṇanti

Apicettha godhālakkhaṇe cittakammapilandhanādīsupi evarūpāya godhāya sati idaṃ nāma hotīti ayaṃ viseso veditabbo. Idaṃ cettha vatthu:- ekasmiṃ kira vihāre cittakammena godhaṃ aggiṃ dhammānaṃ akaṃsu, tato paṭṭhāya bhikkhūnaṃ mahāvivādo jāto. Eko āgantukabhikkhu taṃ disvā makkhesi, tato paṭṭhāya vivādo mandībhūto hoti. Kaṇṇikālakkhaṇaṃ pilandhanakaṇṇikāyapi gehakaṇṇikāyapi vasena veditabbaṃ. Kacchapalakkhaṇaṃ godhālakkhaṇasadisameva. Migalakkhaṇaṃ sabbasaṅgāhikaṃ sabbacatuppadānaṃ lakkhaṇavasena vuttaṃ.

[23] Raññaṃ niyyānaṃ bhavissatīti "asukadivasena asukanakkhattena asukassa nāma rañño niggamanaṃ bhavissatī"ti evaṃ rājūnaṃ pavāsagamanaṃ byākaroti. Esa nayo sabbattha. Kevalaṃ panettha aniyyānanti vippavutthānaṃ puna āgamanaṃ. Abbhantarānaṃ raññaṃ upayānaṃ bhavissati, bāhirānaṃ raññaṃ apayānanti "antonagare amhākaṃ rājā paṭiviruddhaṃ bahirājānaṃ upasaṅkamissati, tato tassa paṭikkamanaṃ bhavissatī"ti evaṃ rañañaṃ upayānāpayānaṃ byākaroti. Dutiyapadepi eseva nayo. Jayaparājayā pākaṭāyeva.

[24] Candaggāhādayo "asukadivase rāhu candaṃ gahessatī"ti byākaraṇavaseneva veditabbā. Apica nakkhattassa aṅgārakādiggahaṇasamāyogopi nakkhattaggāhoyeva. Ukkāpātoti ākāsato ukkānaṃ patanaṃ. disāḍāhoti disākālusiyaṃ aggisikhadhūmasikhādīhi ākulabhāvo viya. Devadundubhīti sukkhavalāhakagajjanaṃ. Uggamananti udayaṃ. Oggamanti atthaṅgamanaṃ. Saṃkilesanti avisuddhatā. Vodānanti visuddhatā. Evaṃ vipākoti lokassa evaṃ vividhasukhadukkhāvaho.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๑๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”