ādīsu abbhantare. "kāyabandhanassa anto jīrati. Sā haritantaṃ vā pathantaṃ vā selantaṃ vā udakantaṃ vā"ti ādīsu mariyādāyaṃ. "antamidaṃ bhikkhave jīvikānaṃ yadidaṃ piṇḍolyan"ti ādīsu lāmake. "esevanto dukkhassā"ti ādīsu parabhāge. Sabbapaccayasaṅkhayo hi dukkhassa parabhāgo koṭīti vuccati. "sakkāyo kho āvuso eko anto"ti ādīsu koṭṭhāse. Svāyaṃ idhāpi koṭṭhāse vattati.

Kappasaddopi "tiṭṭhatu bhante bhagavā kappaṃ. Atthi kappo nipajjituṃ, kappakatena akappakataṃ saṃsibbitaṃ hotī"ti evaṃ āyukappalesakappavinayakappādīsu sambahulesu atthesu vattati. Idha taṇhādiṭṭhīsu vattatīti veditabbo. Vuttampi cetaṃ "kappāti dve kappā taṇhākappo ca diṭṭhikappocā"ti tasmā taṇhā- diṭṭhivasena atītaṃ khandhakoṭṭhāsaṃ kappetvā kappetvā ṭhitāti pubbantakappikāti evamettha attho veditabbo. Tesaṃ evaṃ pubbantaṃ kappetvā ṭhitānaṃ punappunaṃ uppajjanavasena pubbantameva anugatā diṭṭhīti pubbantānudiṭṭhino. Te evaṃ diṭṭhino taṃ pubbantaṃ ārabbha āgamma paṭicca aññaṃpi janaṃ diṭṭhigatikaṃ karontā anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhīti.

Tattha anekavihitānīti anekavidhāni. Adhimuttipadānīti adhivacanapadāni. Athavā, bhūtamatthaṃ abhibhavitvā yathāsabhāvato aggahetvā vattanato adhimuttiyoti diṭṭhiyo vuccanti. Adhimuttīnaṃ padāni adhimuttipadāni, diṭṭhidīpakāni vacanānīti attho. Aṭṭhārasahi vatthūhīti aṭṭhārasahi kāraṇehi.

[30] Idāni yehi aṭṭhārasahi vatthūhi abhivadanti tesaṃ kathetukamyatāya pucchāya "te ca bhonto"ti ādinā nayena pucchitvā tāni vatthūni vibhajitvā dassetuṃ "santi bhikkhave"ti ādimāha.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๑๙๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”