So evamāhāti so evaṃ jhānānubhāvasampanno hutvā diṭṭhigatiko evaṃ vadati. Vañjhoti vañjhapasuvañjhatālādayo viya aphalo kassaci ajanakoti. Etena "attā"ti ca "loko"ti ca gahitānaṃ jhānadīnaṃ rūpādijanakabhāvaṃ paṭikkhipati. Pabbatakūṭaṃ viya ṭhitoti kūṭaṭṭho. Esikaṭṭhāyiṭṭhitoti esikaṭṭhāyī viya hutvā ṭhitoti esikaṭṭhāyiṭṭhito. Yathā sunikhāto esikatthambho niccalo tiṭṭhati, evaṃ ṭhitoti attho. Ubhayenapi lokassa vināsābhāvaṃ dīpeti. Keci pana "īsikaṭṭhāyiṭṭhito"ti pāliṃ vatvā muñje īsikā viya ṭhito"ti vadanti. Tatrāyaṃ adhippāyo:- yadidaṃ jāyatīti vuccati, taṃ muñjato īsikā viya vijjamānameva nikkhamati. Yasmā ca

Saṃsarantīti aparāparaṃ sañcaranti. Cavantīti evaṃ saṅkhyaṃ gacchanti. Tathā upapajjantīti. Aṭṭhakathāyaṃ pana pubbe "sassato attā ca loko cā"ti vatvā idāni "te ca sattā sandhāvantī"ti ādinā vacanena ayaṃ diṭṭhigatiko attanāyeva attano vādaṃ bhindati, diṭṭhigatikassa dassanaṃ nāma na nibaddhaṃ, thusarāsimhi nikkhittakhāṇuko viya cañcalaṃ, ummattakapacchiyaṃ pūvakhaṇḍagūthagomayādīni viya cettha sundaraṃpi asundaraṃpi hotiyevāti vuttaṃ. Atthi tveva sassatisamanti ettha sassatīti niccaṃ vijjamānatāya mahāpaṭhaviṃva maññati, tathāpi sinerupabbatacandimasuriye, tato tehi samaṃ attānaṃ maññamānā atthi tveva sassatisamanti vadanti.

Idāni "sassato attā ca loko cā"ti ādikāya paṭiññāya sādhanatthaṃ hetuṃ dassento "taṃ kissa hetu? ahañhi ātappamanvāyā"ti ādimāha. Tattha imināmahaṃ etaṃ jānāmīti iminā visesādhigamena ahaṃ etaṃ paccakkhato jānāmi, na kevalaṃ saddhāmattakena vadāmīti dasseti, makāro panettha padasandhikaraṇatthaṃ vutto. Idaṃ bhikkhave paṭhamaṃ ṭhānanti catūhi vatthūhīti vatthusaddena vuttesu catūsu ṭhānesu, idaṃ paṭhamaṃ ṭhānaṃ, idaṃ jātisatasahassamattānussaraṇaṃ paṭhamaṃ kāraṇanti attho.