@3 cha.Ma., i. ayaṃ pāṭho na dissati. visuddhi 2/51 piṭṭhe. Āhāroti pītibhakkhā. Attanova tesaṃ pabhāti sayampabhā. Antalikkhe carantīti antalikkhacaRā. Subhesu uyyānavimānakapparukkhādīsu tiṭṭhantīti subhaṭṭhāyino. Subhā vā manorammavatthābharaṇā hutvā tiṭṭhantīti subhaṭṭhāyino. Ciraṃ dīghamaddhānanti ukkaṃsena aṭṭha kappe.

[40] Vivaṭṭatīti saṇṭhāti. Saññaṃ brahmavimānanti pakatiyā nibbattasattānaṃ natthitāya suññaṃ, brahmakāyikā bhūmi nibbattatīti attho. Tassa kattā vā kāretā vā natthi, visuddhimagge vuttanayena pana kammapaccayā utusamuṭṭhānā ratanabhūmi nibbattati. Pakatinibbattaṭṭhāneyeva cettha uyyānakapparukkhādayo nibbattanti. atha sattānaṃ pakatiyā visitaṭṭhāne nikanti uppajjati. Te paṭhamajjhānaṃ bhāvetvā tato otaranti, tasmā "athakho aññataro satto"ti ādimāha. Āyukkhayā vā puññakkhayā vāti ye oḷāraṃ puññakammaṃ katvā yattha katthaci appāyuke devaloke nibbattanti, te attano puññabalena ṭhātuṃ na sakkonti, tassa pana devalokassa āyuppamāṇeneva cavantīti āyukkhayā vā cavantīti vuccanti. Ye pana parittaṃ puññakammaṃ katvā dīghāyuke devaloke nibbattanti, te yāvatāyukaṃ ṭhātuṃ na sakkonti, antarāva cavantīti puññakkhayā vā cavantīti vuccanti. Dīghamaddhānaṃ tiṭṭhatīti kappaṃ vā upaḍḍhakappaṃ vā.

[41] Anabhiratīti aparassāpi sattassa āgamanapatthanā. Yā pana paṭighasampayuttā ukkaṇṭhitā, sā brahmaloke natthi. Paritassanāti ubbijjanā phandanā, sā panesā tāsatassanā taṇhātassanā diṭṭhitassanā ñāṇatassanāti catubbidhā hoti. Tattha "jātiṃ paṭicca bhayaṃ bhayānakaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso cetaso utrāso. Jaraṃ. Maraṇaṃ paṭicca .pe. Utrāso"ti ayaṃ tāsatassanā nāma. "aho vata aññepi sattā itthattaṃ āgaccheyyun"ti ayaṃ taṇhātassanā nāma. "paritassitaṃ vipphanditamevā"tī ayaṃ diṭṭhitassanā nāma. "tepi tathāgatassa dhammadesanaṃ sutvā yebhuyyena bhayaṃ saṃvegaṃ santāsaṃ āpajjantī"ti ayaṃ ñāṇatassanā