Tattha taṃ kho panāti itthambhūtākhyānatthe upayogavacanaṃ, tassa kho pana bhagavatoti attho. Kalyāṇoti kalyāṇaguṇasamannāgato, seṭṭhoti vuttaṃ hoti. Kittisaddoti kittiyeva, thutighoso vā. Abbhuggatoti sadevakaṃ lokaṃ ajjhottharitvā uggato, kinti? itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho .pe. Bhagavāti.

Tatrāyaṃ padasambandho:- so bhagavā itipi arahaṃ, itipi sammā- sambuddho .pe. Itipi bhagavāti, iminā ca iminā ca kāraṇenāti vuttaṃ hoti. Tattha ārakattā, arīnaṃ, ārānañca hatattā paccayādīnañca arahattā pāpakaraṇe rahābhāvāti imehi tāva kāraṇehi so bhagavā arahanti veditabboti ādinā nayena mātikaṃ nikkhipitvā sabbāneva cetāni padāni visuddhimagge buddhānussati- niddese vitthāritānīti. Tato nesaṃ vitthāro gahetabbo.

Jīvako pana ekamekassa padassa atthaṃ niṭṭhāpetvā "evaṃ mahārāja arahaṃ mayhaṃ satthā, evaṃ samamāsambuddho .pe. Evaṃ bhagavā"ti vatvā "taṃ devo bhagavantaṃ payirupāsatu, appeva nāma devassa bhagavantaṃ payirupāsato cittaṃ pasīdeyyā"ti āha. Ettha ca taṃ devo payirupāsatūti vadanto "mahārāja tumhādisānaṃ hi satenapi sahassenapi satasahassenapi puṭṭhassa mayhaṃ satthuno sabbesaṃ cittaṃ gahetvā kathetuṃ thāmo ca balaṃ atthi, vissaṭṭho upasaṅkamitvā puccheyyāsi mahārājā"ti āha.

[158] Raññopi bhagavato guṇakathaṃ suṇantassa sakalasarīraṃ pañcavaṇṇāya pītiyā nirantaraṃ phuṭṭhaṃ ahosi. So taṃ khaṇaññeva gantukāmo hutvā "imāya kho