[217] Abhijjhaṃ loketi ettha lujjanapalujjanaṭṭhena pañcupādānakkhandhā loko, tasmā pañcasu upādānakkhandhesu rāgaṃ pahāya kāmacchandaṃ vikkhambhetvāti ayamettha attho. Vigatābhijjhenāti vikkhambhanavasena pahīnattā vigatābhijjhena, na cakkhuviññāṇasadisenāti attho. Abhijjhāya cittaṃ parisodhetīti abhijjhāto cittaṃ parimoceti. Yathā taṃ sā muñcati ceva, muñcitvā ca na puna gaṇhāti, evaṃ karotīti attho. Byāpādapadosaṃ pahāyāti ādīsupī eseva nayo. Byāpajjati iminā cittaṃ pūtikummāsādayo viya purimapakatiṃ pajahatīti byāpādo. Vikārāpattiyā padussati, paraṃ vā padūseti vināsetīti padoso. Ubhayaṃ cetaṃ kodhassevādhivacanaṃ, thīnaṃ cittagelaññaṃ, middhaṃ cetasikagelaññaṃ, thīnañca middhañca thīnamiddhaṃ. Ālokasaññīti rattimpi divāpi diṭṭhālokasañjānanasamatthatāya vigatanīvaraṇatāya parisuddhāya saññāya samannāgato. Sato sampajānoti satiyā ca
@4 khu.paṭi. 31/388/264 5 cha.Ma. vijahatīti i.,Sī. jahatīti. 6 cha.Ma., i ubhayametaṃ. Ñāñena ca samannāgato. Idaṃ ubhayaṃ ālokasaññāya upakārattā vuttaṃ. Uddhaccañca kukkuccañca uddhaccakukkuccaṃ. Tiṇṇavicikicchoti vicikicchaṃ taritvā atikkamitvā ṭhito. "kathamidaṃ kathamidan"ti evaṃ nappavtatīti akathaṅkathī. Kusalesu dhammesūti anavajjesu dhammesu. "ime nu kho kusalā, kathamime kusalā"ti evaṃ na vicikicchati, na kaṅkhatīti attho. Ayamettha saṅkhePo. Imesu pana nīvaraṇesu vacanatthalakkhaṇādibhedato yaṃ vattabbaṃ siyā, taṃ sabbaṃ visuddhimagge vuttaṃ.
[218] Yā panāyaṃ "seyyathāpi mahārājā"ti upamā vuttā. Tattha. Iṇaṃ ādāyāti vuḍḍhiyā dhanaṃ gahetvā. Byantīkareyyāti vigatantaṃ kareyya, yathā tesaṃ kākaṇikamattopi pariyanto nāma nāvasissati, evaṃ kareyya, sabbaso paṭiniyyādeyyāti attho. Tatonidānanti ānaṇyanidānaṃ. So hi "anaṇomhī"ti āvajjento balavapāmojjaṃ labhati, somanassaṃ adhigacchatīti, tena vuttaṃ "labhetha pāmojjaṃ, adhigaccheyya somanassan"ti.