Padaṃ, visesañca byākaraṇaṃ adhīyati vedeti cāti padako veyyākaraṇo. Lokāyataṃ vuccati vitaṇḍavādasatthaṃ. Mahāpurisalakkhaṇanti mahāpurisānaṃ buddhādīnaṃ lakkhaṇaparidīpakaṃ dvādasasahassaganthappamāṇaṃ satthaṃ. Yattha soḷasasahassagāthā- parimāṇā buddhamantā nāma ahesuṃ, yesaṃ vasena iminā lakkhaṇena samannāgatā buddhā nāma honti, iminā paccekabuddhā, iminā dve aggasāvakā, asīti mahāsāvakā, buddhamātā, buddhapitā, aggupaṭṭhāko, aggupaṭṭhāyikā, rājā cakkavattīti ayaṃ viseso paññāyati.

Anavayoti imesu lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anūno paripūrīkārī, avayo na hotīti vuttaṃ hoti. Avayo nāma yo tāni atthato ca ganthato ca sandhāretuṃ na sakkoti, anuññātapaṭiññātoti anuññāto ceva paṭiññāto ca. Ācariyenassa "yamahaṃ jānāmi taṃ tvaṃ jānāsī"ti ādinā nayena anuññāto. "āma ācariyā"ti attanā tassa paṭivacanadānapaṭiññāya paṭiññātoti attho. Katarasmiṃ adhikāre? sake ācariyake tevijjake pāvacane.

[257] Esa kira brāhmaṇo cintesi "imasmiṃ loke `ahaṃ buddho, ahaṃ buddho'ti uggatassa nāmaṃ gahetvā bahū janā vicaranti, tasmā na me anussavamatteneva upasaṅkamituṃ yuttaṃ. Ekaccaṃ hi upasaṅkamantassa apakkamanaṃpi garukaṃ hoti, anatthopi uppajjati. Yannūnāhaṃ mama antevāsikaṃ pesetvā `buddho vā no vā'ti jānitvāva upasaṅkameyyan"ti, tasmā māṇavaṃ āmantetvā "ayaṃ tātā"ti ādimāha. Taṃ bhavantanti tassa bhoto gotamassa. Tathā santaṃyevāti tathā satoyeva. Etthāpi hi itthambhūtākhyānatthavaseneva upayogavacanaṃ.

[258] Yathā kathaṃ panāhaṃ bho tanti ettha kathaṃ panāhaṃ bho taṃ bhavantaṃ gotamaṃ jānissāmi, yathā sakkā so ñātuṃ, tathā me ācikkhāhīti attho. Yathāti vā nipātamattameva etaṃ. Kathanti ayaṃ ākārapucchā, kena kāraṇenāhaṃ taṃ bhavantaṃ gotamaṃ jānissāmīti attho. Evaṃ vutte kira naṃ upajjhāyo "kiṃ tvaṃ tāta paṭhaviyaṃ ṭhito paṭhaviṃ na passāmīti viya, candimasuriyānaṃ