Parosahassanti atirekasahassaṃ. Sūrāti abhirukajātikā. Vīraṅgarūpāti devaputtasadisakāyā, evaṃ tāveke vaṇṇayanti. Ayaṃ panettha sabhāvo. Vīrāti uttamasūrā vuccanti, vīrānaṃ aṅgaṃ vīraṅgaṃ, vīrakāraṇaṃ vīriyanti vuttaṃ hoti, vīraṅgaṃ rūpaṃ etesanti vīraṅgarūpā, vīriyamayasarīrā viyāti vuttaṃ hoti. Parasenappamaddanāti sace paṭimukhaṃ tiṭṭheyya parasenā, taṃ maddituṃ samatthāti adhippāyo. Dhammenāti "pāṇo na hantabbo"tiādinā pañcasīladhammena. Arahaṃ hoti sammāsambuddho loke vivaṭaṭacchadoti ettha rāgadosamohamānadiṭṭhiavijjāduccaritacchadanehi sattahi paṭicchanne kilesandhakāre loke taṃ chadanaṃ vivaṭṭetvā samantato sañjātāloko hutvā ṭhitoti vivaṭṭacchado. Tattha paṭhamena padena pūjārahatā, dutiyena tassā hetu, yasmā sammāsambuddhoti, tatiyena buddhattahetubhūtā vivaṭṭacchadatā vuttāti veditabbā. Athavā vivaṭṭo ca vicchado cāti vivaṭṭacchado, vaṭṭarahito chadanarahito cāti vuttaṃ hoti. Tena arahaṃ vaṭṭābhāvena, sammāsambuddho chadanābhāvenāti evaṃ purimapadadvayasseva hetudvayaṃ vuttaṃ hoti, dutiyena vesārajjena cettha purimasiddhi, paṭhamena dutiyasiddhi, tatiyacatutthehi tatiyasiddhi hoti. Purimañca dhammacakkhuṃ,

@4 Ma. parimukhaṃ 5 cha.Ma. parimaddituṃ 6 dī. mahā. 10/244/151 mahāsudassanasutta Dutiyaṃ buddhacakkhuṃ, tatiyaṃ samantacakkhuṃ sādhetīti veditabbaṃ. Tvaṃ mantānaṃ paṭiggagahetāti imināssa mantesu sūrabhāvaṃ janeti.

[259] Sopi tāya ācariyakathāya lakkhaṇesu vigatasammoho ekobhāsajāto viya buddhamante sampassamāno "evaṃ bho"ti āha. Tassattho:- yathā bho tvaṃ vadasi, evaṃ karissāmīti. Vaḷavārathamāruyhāti vaḷavāyuttaṃ rathaṃ āruyhitvā. Brāhmaṇo kira yena rathena sayaṃ vicarati, tameva rathaṃ datvā māṇavaṃ pesesi. Māṇavakāti pokkharasātisseva antevāsikā. So kira nesaṃ "ambaṭṭhena saddhiṃ gacchathā"ti saññaṃ adāsi.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๐๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อัมพัฏฐสูตร”