Etassa hi evaṃ pharusavacanasamudācārena. Kāraṇaṃ kimaññatra avusitattāti ācariyakule asaṃvuddhā asikkhitā appassutāyeva hi evaṃ vadantīti.

[264] Kupitoti kuddho. Anattamanoti asakamano. Kiṃ pana bhagavā tassa kujjhanabhāvaṃ ñatvā evamāha udāhu añatvāti? ñatvā āhāti. Kasmā ñatvā āhāti? tassa mānanimmadanattaṃ. Bhagavā hi aññāsi "ayaṃ mayā evaṃ vutte kujjhitvā mama ñātake akkosissati, athassāhaṃ yathā nāma kusalo bhisakko dosaṃ uggiletvā nīharati, evameva gottena gottaṃ kulāpadesena kulāpadesaṃ uṭṭhāpetvā bhavaggappamāṇena viya uṭṭhitaṃ mānaddhajaṃ mūle chetvā nipātessāmī"ti. Khuṃsentoti ghaṭṭento. Vambhentoti hīḷento. Pāpito bhavissatīti caṇḍatādidosaṃ pāpito bhavissati.

Caṇḍāti mānanissitakodhayuttā. Pharusāti khaRā. Lahusāti lahukā. Appakeneva tussanti vā dussanti vā, udakapiṭṭhe lābukaṭāhaṃ viya appakeneva uppalavanti. Rabhasāti bahubhāṇino. Sakyānaṃ mukhe vivaṭe aññassa vacanokāso natthīti adhippāyeneva vadati. Samānāti idaṃ "santā"ti purimapadasseva vevacanaṃ. Na sakkarontīti na brāhmaṇānaṃ sundarenākārena karonti. Na garuṃ karontītiṃ brāhmaṇesu gāravaṃ na karonti. Na mānentīti na manena piyāyanti. Na pūjentīti mālādīhi nesaṃ pūjaṃ na karonti. Na apacāyantīti abhivādanādīhi nesaṃ apacitikammaṃ nīcavuttiṃ na dassenti. Tayidanti taṃ idaṃ. Yadime sakyāti yaṃ ime sakyā na brāhmaṇe sakkaronti .pe. Na apacāyanti, taṃ tesaṃ asakkārakaraṇādi sabbaṃ na yuttaṃ, nānulomanti attho.

Dutiyaibbhavādavaṇṇanā

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อัมพัฏฐสูตร”