@4 cha.Ma., i. aparā pare 5 cha.Ma., i. viruddhe Akaṃsu. Netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti yena tvaṃ isi bhaveyyāsi, etaṃ kāraṇaṃ na vijjati. Idha bhagavā yasmā "esa pucchiyamānopi attano avattharaṇabhāvaṃ ñatvā paṭivacanaṃ na dassatī"ti jānāti, tasmā paṭiññaṃ aggahetvāva taṃ isibhāvaṃ paṭikkhipi.

[286] Idāni yasmā te porāṇā dasa brāhmaṇā nirāmagandhā anitthigandhā rajojalladharā brahmacārino araññāyatane pabbatapādesu vanamūlaphalāhārā vasiṃsu. Yadā katthaci gantukāmā honti, iddhiyā ākāseneva gacchanti, natthi tesaṃ yānena kiccaṃ. Sabbadisāsu ca nesaṃ mettādibarahmavihārabhāvanāva ārakkhā hoti, natthi tesaṃ pākārapurisaguttīhi attho. Iminā ca ambaṭṭhena sutapubbā tesaṃ paṭipatti, tasmā imassa sācariyakassa tesaṃ paṭipattito ārakabhāvaṃ dassetuṃ "taṃ kiṃ maññasi ambaṭṭhā"ti ādimāha.

Tattha vicitakāḷakanti vicinitvā apanītakāḷakaṃ. Veṭhakanatapassāhīti dussapaṭṭadussaveṇiādīhi veṭhakehi namitaphāsukāhi. Kuttavālehīti sobhākaraṇatthaṃ kappetuṃ yuttaṭṭhānesu kappitavālehi. Ettha ca vaḷavānaṃyeva vālā kappitā, na rathānaṃ, vaḷavapayuttattā pana rathāpi "kuttavālā"ti vuttā. Ukkiṇṇaparikhāsūti khataparikhāsu. Okkhittapalīghāsūti ṭhapitapalīghāsu. Nagarūpakārikāsūti ettha upakārikāti paresaṃ ārohanivāraṇatthaṃ samantānagarapākārassa adhobhāge katasudhākammaṃ vuccati. Idha pana tāhi upakārikāhi yuttāni nagarāneva "nagarūpakārikāyo"ti adhippetāni. Rakkhāpentīti tādisesu nagaresu vasantāpi attānaṃ rakkhāpenti. Kaṅkhāti sabbaññū, "na sabbaññū"ti evaṃ saṃsayo. Vimatīti tasseva vevacanaṃ, virūpā mati vinicchituṃ asamatthāti attho. Idaṃ bhagavā "ambaṭṭhassa iminā attavāvena maggapātubhāvo natthi, kevalaṃ divaso vītivattati, ayaṃ kho pana lakkhaṇapariyesanatthaṃ āgato, tampi kiccaṃ na sarati. Handassa satijananatthaṃ nayaṃ demī "ti āha.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อัมพัฏฐสูตร”