Dvelakkhaṇadassanavaṇṇanā

[287] Evaṃ vatvā pana yasmā buddhānaṃ nisinnānaṃ vā nipannānaṃ vā koci lakkhaṇaṃ pariyesituṃ na sakkoti, ṭhitānaṃ pana caṅkamantānaṃ vā sakkoti.

Tasmā "atha kho bhagavā"ti ādi vuttaṃ.

Samannesīti gavesi, "ekaṃ, dve"ti vā gaṇayanto samānayi. Yebhuyyenāti pāyena. Bahukāni addasa, appāni na addasāti attho. Tato yāni na addasa, tesaṃ dīpanatthaṃ vuttaṃ "ṭhapetvā dve"ti. Kaṅkhatīti "aho vata passeyyan"ti patthanaṃ uppādeti. Vicikicchatīti tato tato tāni vicinanto kicchati na sakkoti daṭṭhuṃ. Nādhimuccatīti tāya vicikicchāya sananiṭṭhānaṃ na gacchati. Na sampasīdatīti tato "paripuṇṇalakkhaṇo ayan"ti bhagavati pasādaṃ nāpajjati. Kaṅkhāya vā dubbalā vimati vuttā, vicikicchāya majjhimā, anadhimuccanatāya balavatī, asampasādena tehi tīhi dhammehi cittasasa kālusiyabhāvo. Kosohiteti vatthikosena paṭicchannena. Vatthaguyheti aṅgajāte. Bhagavato hi varavāraṇasseva kosohitaṃ vatthaguyhaṃ suvaṇṇapadumagabbhasamānaṃ. So taṃ vatthapaṭicchannattā apassanto, antomukhagatāya ca jivhāya pahutabhāvaṃ asallakkhento tesu dvīsu lakkhaṇesu kaṅkhī ahosi vicikicchī.