[317] Tato bhagavā "kathite brāhmaṇena pañhe kiṃ panettha patiṭṭhātuṃ sakkhissati na sakkhissatī"ti tassa vīmaṃsanatthaṃ "imesaṃ pana brāhmaṇā"ti ādimāha. sīlaparidhotāti sīlaparisuddhā. Yattha sīlaṃ tattha paññāti yasmiṃ puggale sīlaṃ, tattheva paññā, kuto dussīle paññā. Paññārahite vā jaḷe eḷamūge kuto sīlanti. Sīlapaññāṇanti sīlañca paññāṇañca sīlapaññāṇaṃ. Paññāṇanti paññāyeva. "evametaṃ brāhmaṇā"ti bhagavā brāhmaṇassa vacanaṃ anujānanto āha. Tattha sīlaparidhotā paññāti catupārisuddhisīlena dhotā. Kathaṃ pana sīlena paññaṃ dhovatīti? yassa puthujjanassa sīlaṃ saṭṭhiasīti vassāni akhaṇḍaṃ hoti, so maraṇakālepi sabbakilese ghātetvā sīlena paññaṃ dhovitvā arahattaṃ gaṇhāti. Kandarasālapariveṇe mahāsaṭṭhivassatthero viya. There kira maraṇamañce nipajjitvā balavavedanāya nitthunante tissavasabhamahārājā "theraṃ passissāmī"ti gantvā

@3 Ma. jhāpetvā 4 cha.Ma. tissamahārājā, i. vasabhamahārājā. Pariveṇadvāre ṭhito taṃ saddaṃ sutvā pucchi "kassa saddo ayan"ti. Therassa nitthunanasaddoti. "pabbajjāya saṭṭhivassena vedanāpariggahamattaṃpi na kataṃ, nadāni naṃ vandissāmī"ti nivattitvā mahābodhiṃ vandituṃ gato. Tato upaṭṭhākadaharo theraṃ āha "kinno bhante lajjāpetha, saddhopi rājā vippaṭisārī hutvā `na vandissāmī'ti gato"ti. Kasmā āvusoti? tumhākaṃ nitthunanasaddaṃ sutvāti. "tenahi me okāsaṃ karothā"ti vatvā vedanaṃ vikkhambhitvā arahattaṃ patvā daharassa saññaṃ adāsi "gacchāvuso, idāni rājānaṃ amhe vandāpehī"ti. Daharo gantvā "idāni kira theraṃ vandathā"ti āha. Rājā suṃsumārapatitena theraṃ vandanto "nāhaṃ ayyassa arahattaṃ vandāmi, puthujjanabhūmiyaṃ pana ṭhatvā rakkhitasīlameva vandāmī"ti āha, evaṃ sīlena paññaṃ dhovati nāma. Yassa pana abbhantare sīlasaṃvaro natthi, ugghaṭitaññutāya pana catuppadikagāthāpariyosāne paññāya sīlaṃ dhovitvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇāti. Ayaṃ paññāya sīlaṃ dhovati nāma, seyyathāpi santatimahāmatto.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๕๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. โสณทัณฑสูตร”