Mahāvijitarājayaññakathāvaṇṇanā

[336] Bhūtapubbanti idaṃ bhagavā paṭhavīgataṃ nidhiṃ uddharitvā purato rāsiṃ karonto viya bhavapaṭicchannaṃ pubbacaritaṃ dassento āha. Mahāvijitoti so kira sāgarapariyantaṃ mahantaṃ paṭhavīmaṇḍalaṃ vijini, iti mahantaṃ vijitamassāti "mahāvijito"tveva saṅkhyaṃ agamāsi. Aḍḍhoti ādīsu yo koci attano santakena vibhavena aḍḍho hoti, ayaṃ pana na kevalaṃ aḍḍhoyeva, mahaddhano mahatā aparimāṇasaṅkhyena dhanena samannāgato. Pañcakāmaguṇavasena mahantā oḷārā bhogā assāti mahābhogo. Piṇḍapiṇaḍavasena ceva suvaṇṇamāsakarajatamāsakādivasena ca jātarūparajatassa pahūtatāya pahūtajātarūparajato, anekakoṭisaṅkhyena jātarūparajatena samannāgatoti attho. Vittīti tuṭṭhi, vittiyā upakaraṇaṃ vittūpakaraṇaṃ, tuṭṭhikāraṇanti aththo. Pahūtaṃ nānāvidhālaṅkārasuvaṇṇarajatabhājanādibhedaṃ vittūpakaraṇamassāti

Sattaratanasaṅkhātassa nidahitvā ṭhapitadhanassa, sabbapubbannāparannasaṅgahitassa dhaññassa ca pahūtatāya pahūtadhanadhañño. Athavā idamassa devasikaṃ paribbayadānagahaṇādivasena pana parivattanadhanadhaññavasena vuttaṃ.

Paripuṇṇakosakoṭṭhāgāroti koso vuccati bhaṇḍāgāraṃ, nidahitvā ṭhapitena dhanena paripuṇṇakoso, dhaññena paripuṇṇakoṭṭhāgāroti attho. Athavā catubbidho koso hatthī assā rathā pattīti. Koṭṭhāgāraṃ tividhaṃ dhanakoṭṭhāgāraṃ dhaññakoṭṭhāgāraṃ vatthakoṭaṭhāgāranti, taṃ sabbaṃpi paripuṇṇamassāti paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro. Udapādīti uppajji. Ayaṃ kira rājā ekadivasaṃ ratanavilokanacārikaṃ nāma nikkhanto. So bhaṇḍāgārikaṃ pucchi "tāta idaṃ evaṃ bahudhanaṃ kena saṃgharitan"ti? tumhākaṃ pitupitāmahādīhi yāva sattamā kulaparivaṭṭāti. Idaṃ pana dhanaṃ saṃgharitvā te kuhiṃ gatāti. Sabbeva te deva maraṇavasaṃ gatāti. Attano dhanaṃ aggahetvāva gatāti. Deva kiṃ vadetha, dhanaṃ nāmetaṃ pahāya gamanīyameva, no ādāya gamanīyanti. Atha rājā nivattitvā sirīgabbhe nisinno "adhigatā kho me"ti ādīni cintesi. Tena vuttaṃ evaṃ cetaso parivitakko udapādīti.