[337-338] Brāhmaṇaṃ āmantetvāti kasmā āmantesi? ayaṃ Kira evaṃ cintesi "dānaṃ dentena nāma ekena paṇḍitena saddhiṃ mantayitvā dātuṃ vaṭṭati, anāmantetvā katakammaṃ hi pacchānutāpaṃ karotī"ti tasmā āmantesi. Atha brāhmaṇo cintesi "ayaṃ rājā mahādānaṃ dātukāmo, janapade cassa bahū corā, te avūpasametvā dānaṃ dentassa khīradadhitaṇḍulādike dānasambhāre āharantānaṃ nippurisāni gehāni corā vilumpissanti, janapado corabhayeneva ākulo bhavissati, tato rañño dānaṃ na ciraṃ pavattissati, cittampissa ekaggaṃ na bhavissati, handa naṃ etamatthaṃ saññāpemī"ti. Tato tamatthaṃ saññāpento "bhoto kho rañño"tiādimāha.

Tattha sakaṇṭakoti corakaṇṭakehi sakaṇṭko. Panthaduhanāti panthaduhā, panthaghātakāti attho. Akiccakārī assāti akattabbakārī adhammacārī bhaveyya.

Vadhena vāti māraṇena vā koṭṭanena vā. Bandhanenāti addubandhanādinā. Jāniyāti hāniyā, "sataṃ gaṇhatha, sahassaṃ gaṇhathā"ti evaṃ pavattitadaṇḍenāti attho. Garahāyāti pañcasikhamuṇḍakakaraṇaṃ gomayasiñcanaṃ gīvāya kudaṇḍakabandhanti evamādīni katvā garahapāpanena. Pabbājanāyāti raṭṭhato nīharaṇena. Samūhanissāmīti sammā hetunā nayena kāraṇena ūhanissāmi. Hatāvasesakāti matāvasesakā. Ussahantīti ussāhaṃ karonti. Anuppadetūti dinne appahonte puna aññaṃpi bījañca bhattañca kasiupakaraṇabhaṇḍañca sabbaṃ detūti attho. Pābhataṃ anuppadetūti sakkhiṃ akatvā paṇṇe anāropetvā mūlacchejjavasena bhaṇḍamūlaṃ detūti attho. Bhaṇḍamūlassa hi pābhatanti nāmaṃ. Yathāha:-

"appakena pi medhāvī pābhatena vicakkhaṇo.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. กูฏทันตสูตร”