Tīsupi ca etesu tisso sikkhā tīṇi pahānāni catubbidho ca gambhīrabhāvo veditabbo. Tathā hi vinayapiṭake visesena adhisīlasikkhā vuttā, suttantapiṭake adhicittasikkhā, abhidhammapiṭake adhipaññāsikkhā.

Vinayapiṭake ca vītikkamappahānaṃ kilesānaṃ vītikkamapaṭipakkhattā sīlassa. Suttantapiṭake pariyuṭaṭhānappahānaṃ pariyuṭṭhānapaṭipakkhattā samādhissa. Abhidhammapiṭake

Anusayappahānaṃ anusayapaṭipakkhattā paññāya. Paṭhame ca tadaṅgappahānaṃ kilesānaṃ, itaresu vikkhambhanasamucchedappahānāni. Paṭhame ca duccaritasaṅkilesappahānaṃ. Itaresu taṇhādiṭṭhisaṅkilesappahānaṃ.

Ekamekasmiṃñcettha catubbidhopi dhammatthadesanāpaṭivedhagambhīrabhāvo veditabbo. Tattha dhammoti tanti. Atthoti tassāyevattho. Desanāti tassā manasā suvavatthāpitāya tantiyā desanā. Paṭivedhoti tantiyā tantiatthassa ca yathābhūtāvabodho. Tīsupi cetesu ete dhammatthadesanāpaṭivedhā, yasmā sasādīhi viya mahāsamuddo mandabuddhīhi dukkhogāḷhā alabbhaneyyappatiṭṭhā ca, tasmā gambhīRā. Evaṃ ekamekasmiṃ ettha catubbidhopi gambhīrabhāvo veditabbo. Aparo nayo:- dhammoti hetu. Vuttaṃ hetaṃ "hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā"ti. Atthoti hetuphalaṃ. Vuttaṃ hetaṃ "hetuphale ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā"ti. Desanāti paññatti. Yathādhammaṃ dhammābhilāpoti adhippāyo. Anulomapaṭilomasaṅkhepavitthārādivasena vā kathanaṃ. Paṭivedhoti abhisamayo. So ca lokiyalokuttaro visayato asammohato ca atthānurūpaṃ dhammesu dhammānurūpaṃ atthesu paññattipathānurūpaṃ paññattīsu avabodho, tesaṃ tesaṃ vā tattha tattha vututadhammānaṃ paṭivijjhitabbo salakkhaṇasaṅkhāto aviparītasabhāvo.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๔๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”