[352] Idaṃ sutvā brāhmaṇo cintesi "attano jīvitaṃ nāma parassa pariccajituṃ dukkaraṃ, atthi nu kho itopi appatthataro (ca appasamārambhataro ca 2-) yaññoti, tato taṃ pucchanto puna "atthi pana bho gotamā"ti ādimāha. Tattha pāṇātipātā veramaṇīti ādīsu veramaṇī nāma virati. Sā tividhā hoti sampattavirati samādānavirati setughātaviratīti. Tattha yo sikkhāpadāni aggahetvāpi kevalaṃ attano jātigottakulappadesādīni anussaritvā "na me idaṃ paṭirūpan"ti pāṇātipātādīni na karoti, sampattavatthuṃ pariharati, tato ārakā viramati. Tassa sā virati sampattaviratīti veditabbā.

"ajjatagge jīvitahetupi pāṇaṃ na hanāmī"ti vā "pāṇātipātā viramāmī"ti vā "veramaṇiṃ samādiyāmī"ti vā evaṃ sikkhāpadāni gaṇhantassa pana virati samādānaviratīti veditabbā.

Ariyasāvakānaṃ pana maggasampayuttā virati setughātavirati nāma. Tattha purimā dve viratiyo yaṃ voropanādivasena vītikkamitabbaṃ jīvitindrīyādivatthu, taṃ ārammaṇaṃ katvā pavattanti, pacchimā nibbānārammaṇāva. Ettha ca yo pañca sikkhāpadāni ekato gaṇhāti, tassa ekasmiṃ bhinne sabbānipi bhinnāni honti. Yo ekekaṃ gaṇhāti, so yaṃ vītikkamati, tadeva bhijjati. Setughātaviratiyā pana bhedo nāma natthi, bhavantarepi hi ariyasāvako jīvitahetupi neva pāṇaṃ hanati na suraṃ pivati. Sacepissa surañca khīrañca missetvā mukhe pakkhipanti, khīrameva pavisati, na suRā. Yathā kiṃ? yathā koñcasakuṇānaṃ khīramissake udake khīrameva pavisati, na udakaṃ. Idaṃ yonisiddhanti ceva idaṃ dhammatāsiddhanti ca veditabbaṃ. Yasmā pana saraṇagamane diṭṭhiujukaraṇaṃ nāma bhāriyaṃ sikkhāpadasamādāne pana viratimattakameva. Tasmā etaṃ yathā vā tathā vā gaṇhantassāpi sādhukaṃ gaṇhantassāpi appatthatarañca appasamārambhatarañca. Pañcasīlasadisassa pana dānassa abhāvato ettha mahapphalatā mahānisaṃsatā ca veditabbā. Vuttaṃ hetaṃ:-