Ahetukasaññuppādanirodhakathāvaṇṇanā

[412] Atha bhagavā kathento "tatra poṭṭhapādā"tiādimāha. Tattha tatrāti tesu samaṇabrāhmaṇesu. Āditova tesaṃ aparaddhanti tesaṃ ādimhiyeva viraddhaṃ, gharamajjheyeva pakkhalitāti dīpeti. Sahetū sappaccayāti ettha hetupi

Taṃ pana kāraṇaṃ dassento "sikkhā ekā"ti āha. Tattha sikkhā ekā saññā uppajjantīti sikkhāya ekaccā saññā jāyantīti attho.

[413] Kā ca sikkhāti bhagavāti avocāti katamā ca sā sikkhāti bhagavā vitthāretukamyatāpucchāvasena avoca. Atha yasmā adhisīlasikkhā adhicittasikkhā adhipaññāsikkhāti tisso sikkhā honti. Tasmā tā dassento bhagavā saññāya sahetukaṃ uppādanirodhaṃ dīpetuṃ buddhuppādato pabhūti tantidhammaṃ ṭhapento "idha poṭṭhapāda tathāgato loke"tiādimāha. Tattha adhisīlasikkhā adhicittasikkhāti dveeva sikkhā sarūpena āgatā, tatiyā pana "ayaṃ dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti kho poṭṭhapāda mayā ekaṃsiko dhammo desito"ti ettha sammādiṭṭhisammāsaṅkappavasena pariyāpannattā āgatāti veditabbā. Kāmasaññāti pañcakāmaguṇikarāgopi asamuppannakāmarāgopi, tattha pañcakāmaguṇikarāgo anāgāmimaggena samugghātaṃ gacchati, asamuppannakāmarāgo pana imasmiṃ ṭhāne vaṭṭati. Tasmā tassa yā purimā kāmasaññāti tassa paṭhamajjhānasamaṅgino yā pubbe uppannapubbāya kāmasaññāya sadisattā purimā kāmasaññāti vucceyya, sā nirujjhati, anuppannāva nuppajjatīti attho.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๕๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. โปฏฐปาทสูตร”