[509] Samudayasañjātīti samudayassa sañjāti bhoguppādo, tato uṭṭhitaṃ dhanadhaññanti attho. Ye taṃ upajīvantīti ye ñātiparijanadāsakammakarādayo janā taṃ nissāya jīvanti. Antarāyakaroti lābhantarāyakaro. Hitānukampīti ettha hitanti vuḍḍhi. Anukampīti icchatīti attho, vuḍḍhiṃ icchati vā no vāti vuttaṃ hoti. Nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vāti sace sā micchādiṭṭhi sampajjati, niyatā hoti, ekaṃsena niraye nibbatteti, no ce, tiracchānayoniyaṃ nibbattetīti attho.

[510-511] Idāni yasmā yathā attano lābhantarāyena sattā saṃvijjanti, na tathā paresaṃ, tasmā suṭṭhutaraṃ brāhmaṇaṃ saṃvejetukāmo "taṃ kiṃ maññasī"ti dutiyaṃ upapattimāha. Ye cimeti ye ca ime tathāgatassa dhammadesanaṃ sutvā ariyabhūmiṃ okkamituṃ asakkontā kulaputtā. Dibbā gabbhāti upayogatthe paccattavacanaṃ, dibbe gabbheti attho. Dibbā, gabbhāti ca channaṃ devalokānametaṃ adhivacanaṃ. Paripācentīti devalokagāminiṃ paṭipadaṃ pūrayamānā, dānaṃ dadamānā, sīlaṃ rakkhamānā, gandhamālādīhi pūjaṃ kurumānā, bhāvanaṃ bhāvayamānā pācenti vipācenti paripācenti pariṇāmaṃ gamenti. Dibbānaṃ bhavānaṃ abhinibbattiyāti dibbabhavā nāma devānaṃ vimānāni, tesaṃ nibbattanatthāyāti attho. Athavā, dibbā gabbhāti dānādayo puññavisesā. Dibbā bhavāti devaloke vipākakkhandhā, tesaṃ nibbattanatthāya tāni puññāni karontīti attho. Tesaṃ antarāyakaroti tesaṃ maggasampattiphalasampattidibbabhavavisesānaṃ antarāyakaro.

@3-3 cha.Ma. nibbattati 4 cha.Ma. asakkuṇantā

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๕๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. โลหิจจสูตร”