@7 cha.Ma. sappurisūpanissayañca

Aparo nayo. Yasmā "evanti yassa cittasantānassa nānākārappavattiyā nānatthabyañjanaggahaṇaṃ hoti, tassa nānākāraniddeso"ti vuttaṃ. So ca evaṃ bhaddako ākāro na sammāappaṇihitattano pubbeakatapuññassa vā hoti, tasmā evanti iminā bhaddakenākārena pacchimacakkadvayasampattimattano dīpeti. Sutanti savanayogena purimacakkadvayasampattimattano dīpeti. Na hi appaṭirūpadese vasato sappurisūpassayavirahitassa vā savanaṃ atthi. Iccassa pacchimacakkadvayasiddhiyā āsayasuddhi siddhā hoti, purimacakkadvayasiddhiyā payogasuddhi. Tāya ca āsayasuddhiyā adhigamabyattisiddhi, payogasuddhiyā āgamabyattisidadhi. Iti payogāsayasuddhassa āgamādhigamasampannassa vacanaṃ aruṇuggaṃ viya suriyassa udayato yonisomanasikāro viya ca kusalakammassa arahati bhagavato vacanassa pubbaṅgamaṃ bhavitunti ṭhāne thero nidānaṃ ṭhapento "evamme sutan"ti ādimāha.

Aparo nayo. Evanti iminā nānappakārapaṭivedhadīpakena vacanena attano atthapaṭibhāṇapaṭisambhidāsampattisabhāvaṃ dīpeti. Sutanti iminā sotabbappabhedapaṭivedhadīpakena vacanena dhammaniruttipaṭisambhidāsampattisabhāvaṃ. Evanti ca idaṃ yonisomanasikārapadīpakaṃ vacanaṃ bhāsamāno "ete mayā dhammā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā"ti dīpeti. Sutanti idaṃ savanayogadīpakaṃ vacanaṃ bhāsamāno "bahū mayā dhammā sutā dhatā vacasā paricitā"ti dīpeti. Tadubhayenāpi atthabyañjanapāripūriṃ dīpento savane ādaraṃ janeti. Atthabyañjanaparipuṇṇaṃ hi dhammaṃ ādarena assuṇanto mahatā hitā paribāhiro hotīti tasmā ādaraṃ janetvā sakkaccaṃ ayaṃ dhammo sotabboti.

"evamme sutan"ti iminā pana sakalena vacanena āyasmā ānando tathāgatappaveditaṃ dhammaṃ attano adahanto asappurisabhūmiṃ atikkamati, sāvakattaṃ paṭijānanto sappurisabhūmiṃ okkamati. Tathā asaddhammā cittaṃ vuṭṭhāpeti, saddhamme cittaṃ patiṭṭhāpeti. "kevalaṃ sutamevetaṃ mayā, tasseva pana bhagavato vacanan"ti

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”