Apica pubbenivāsādīhi jānatā, dibbena cakkhunā passatā. Tīhi vijjāhi vā pana chahi vā abhiññāhi jānatā. Sabbattha appaṭihatena samantacakkhunā passatā, sabbadhammajānanasamatthāya vā paññāya jānatā, sabbasattānaṃ cakkhuvisayātītāni tirokuḍḍādigatānipi rūpāni ativisuddhena maṃsacakkhunā passatā. Attahitasādhikāya vā samādhipadaṭṭhānāya paṭivedhapaññāya jānatā, parahitasādhikāya karuṇāpadaṭṭhānāya desanāpaññāya passatā. Arīnaṃ hatattā paccayādīnañca arahattā arahatā. Sammā sāmañca sabbadhammānaṃ buddhattā sammāsambuddhena. Antarāyikadhamme vā jānatā. Niyyānikadhamme passatā. Kilesārīnaṃ hatattā

Sammā sāmaṃ ca sabbadhammānaṃ buddhattā sammāsambuddhenāti evaṃ catuvesārajjavasena catūhākārehi thomitena sattānaṃ nānādhimuttikatā nānajjhāsayatā supaṭividitā yāva ca suṭṭhu paṭividitā.

Idānissa supaṭividitabhāvaṃ dassetuṃ "ayaṃ hī"ti ādimāha. Idaṃ vuttaṃ hoti:- yā ca ayaṃ bhagavatā "dhātuso bhikkhave sattā saṃsandanti samenti, hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho bhikkhave addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu, hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi .pe. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu, anāgatampi kho bhikkhave addhānaṃ .pe. Saṃsandissanti, samessanti, etarahipi kho bhikkhave paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti, hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi .pe. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī"ti evaṃ sattānaṃ nānādhimuttikatā, nānajjhāsayatā, nānādiṭṭhikatā, nānakkhantitā, nānārucitā nāḷiyā minantena viya, tulāya tulayantena viya ca nānādhamuttikatañāṇena sabbaññutañāṇena viditā, sā yāva supaṭividitā. Dvepi nāma sattā ekajjhāsayā dullabhā lokasmiṃ, ekasmiṃ gantukāme eko ṭhātukāmo hoti, ekasmiṃ pivitukāme eko bhuñjitukāmo. Imesu cāpi dvīsu ācariyantevāsīsu ayaṃ hi suppiyo paribbājako .pe. Bhagavantaṃ piṭṭhito piṭaṭhito anubandhā honti bhikkhusaṃghañcāti. Tattha itihameti itiha ime, evaṃ imeti attho. Sesaṃ vuttanayameva.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๙๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พรหมชาลสูตร”