[4] Athakho bhagavā tesaṃ bhikkhūnaṃ imaṃ saṅkhiyadhammaṃ viditvāti ettha viditvāti sabbaññutañāṇena jānitvā. Bhagavā hi katthaci maṃsacakkhunā disvā jānāti "addasā kho bhagavā mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānan"ti ādīsu viya. Katthaci dibbacakkhunā disvā jānāti "addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tā devatāyo sahassasseva pāṭaligāme
@3 saṃ. saḷā. 18/223/322 paṭhamadārukkhandhopamasutta. Vatthūni pariggaṇhantiyo"ti ādīsu viya. Katthaci pakatisotena sutvā jānāti "assosi kho bhagavā āyasmato ānandassa subhaddena paribbājakena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpan"ti ādīsu viya. Katthaci dibbasotena sutvā jānāti "assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya sandhānassa gahapatissa nigrodhena paribbājakena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpan"ti ādīsu viya. Idha pana sabbaññutañāṇena sutvā aññāsi. Kiṃ karonto aññāsi? pacchimayāmakiccaṃ. Kiccañca nāmetaṃ sātthakaṃ niratthakanti duvidhaṃ hoti. Tattha niratthakaṃ kiccaṃ bhagavatā bodhipallaṅkeyeva arahattamaggena samugghāṭaṃ kataṃ, sātthakaṃyeva pana bhagavato kiccaṃ hoti, taṃ pañcavidhaṃ purebhattakiccaṃ pacchābhattakiccaṃ purimayāmakiccaṃ majjhimayāmakiccaṃ pacchimayāmakiccanti. Tatridaṃ purebhattakiccaṃ:-
bhagavā hi pātova vuṭṭhāya upaṭṭhākānuggahaṇatthaṃ sarīraphāsukatthañca mukhadhovanādisarīraparikammaṃ katvā yāva bhikkhācāravelā, tāva vivittāsane vītināmetvā bhikkhācāravelāyaṃ nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā cīvaraṃ pārupitvā pattamādāya kadāci ekako, kadāci bhikkhusaṃghaparivuto gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati, kadāci pakatiyā, kadāci anekehi pāṭihāriyehi vattamānehi. Seyyathīdaṃ? piṇḍāya pavisato lokanāthassa purato purato gantvā mudugatavātā paṭhaviṃ sodhenti, balāhakā udakaphusitāni muñcantā magge reṇuṃ vūpasametvā upari vitānaṃ hutvā tiṭṭhanti, apare vātā pupphāni upasaṃharitvā magge okiranti, unnatā bhūmippadesā onamanti, onatā unnamanti, pādanikkhepasamaye samāva bhūmi hoti, sukhasamphassāni padumapupphāni vā pāde sampaṭicchanti. Indakhīlassa anto ṭhapitamatte dakkhiṇapāde sarīrato chabbaṇṇaraṃsiyo nikkhamitvā suvaṇṇarasapiñjarāni viya, citrapaṭaparikkhittāni viya ca pāsādakūṭāgārādīni alaṅkarontiyo ito cito ca vidhāvanti, hatthiassavihaṅgādayo sakasakaṭṭhānesu ṭhitāyeva madhurenākārena saddaṃ karonti, tathā bherivīṇādīni turiyāni,