ทางเอก

อารมณ์ที่มาระหว่างภาวนา ไม่ว่าจะเป็นความง่วง ความฟุ้ง หรือความอิ่มเอิบ ล้วนเป็นสิ่งที่ต้องดู ไม่ใช่สิ่งที่ต้องได้หรือต้องหนี ผู้ที่ไล่ความง่วงกับผู้ที่ไล่ตามความอิ่มเอิบ กำลังทำสิ่งเดียวกันคือปฏิเสธสิ่งที่กำลังปรากฏ

เมื่อจิตหนีไปคิดเรื่องอื่น อย่าเพิ่งถือว่าล้มเหลว การที่เรารู้ว่าจิตหนีไป คือตัวสติที่กำลังทำงาน ขณะที่รู้นั้นเองคือผลของการฝึก ไม่ใช่ช่วงพักระหว่างการฝึก

สิ่งที่วัดความก้าวหน้าได้จริง ไม่ใช่ความสงบขณะนั่ง แต่คือระยะเวลาที่เรากลับมารู้ตัวได้หลังจากโกรธ ถ้าเมื่อก่อนใช้เวลาสามวัน แล้ววันนี้ใช้เวลาสามนาที นั่นคือความก้าวหน้า

ผู้ปฏิบัติใหม่มักถามว่าต้องนั่งนานเท่าไร คำตอบคือ นานพอที่จะเห็นว่าจิตเปลี่ยนไปหลายครั้งในหนึ่งครั้งที่นั่ง เมื่อเห็นแล้วสิบนาทีก็มีค่ามากกว่าหนึ่งชั่วโมงที่นั่งอย่างเหม่อลอย