ธัมมปหังสนปาฐะ (ธัมมปหังสนสมาทปนาทิวจนปาฐะ)
บทปลุกใจให้ร่าเริงในธรรมและชักชวนให้ปรารภความเพียร สำหรับพระภิกษุสามเณรสวดพิจารณา — พระพุทธเจ้าตรัสว่าธรรมที่ทรงแสดงไว้ดีแล้วนี้ สมควรที่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธาจะสละชีวิตทำความเพียร คนเกียจคร้านอยู่เป็นทุกข์ ผู้ปรารภความเพียรอยู่เป็นสุข การบรรลุธรรมอันเลิศย่อมไม่มีด้วยการกระทำอันเลว
ลำดับ ๕ จาก ๕๔๑ บท
บทนำสวด
- (ผู้นำสวด) หันทะ มะยัง ธัมมะปะหังสะนะสะมาทะปะนาทิวะจะนะปาฐัง ภะณามะ เส,
คุณของพระธรรมและการตั้งจิตปรารภความเพียร
- เอวัง สวากขาโต ภิกขะเว มะยา ธัมโม,
- อุตตาโน,
- วิวะโฏ,
- ปะกาสิโต,
- ฉินนะปิโลติโก,
- เอวัง สวากขาเต โข ภิกขะเว มะยา ธัมเม,
- อะลัง เมวะ,
- สัทธา ปัพพะชิเตนะ กุละปุตเตนะ วิริยัง อาระภิตุง,
- กามัง ตะโจ จะ นะหารุ จะ อัฏฐิ จะ อะวะสิสสะตุ,
- สะรีเร อุปะสุสสะตุ มังสะโลหิตัง,
- ยันตัง ปุริสะถาเมนะ ปุริสะวิริเยนะ ปุริสะปะรักกะเมนะ ปัตตัพพัง,
- นะ ตัง อะปาปุณิตวา ปุริสัสสะ วิริยัสสะ สัณฐานัง ภะวิสสะตีติ,
เปรียบเทียบผลของความเกียจคร้านและความเพียร
- ทุกขัง ภิกขะเว กุสีโต วิหะระติ,
- โวกิณโณ ปาปะเกหิ อะกุสะเลหิ ธัมเมหิ,
- มะหันตัญจะ สะทัตถัง ปะริหาเปติ,
- อารัทธะวิริโย จะ โข ภิกขะเว สุขัง วิหะระติ,
- ปะวิวิตโต ปาปะเกหิ อะกุสะเลหิ ธัมเมหิ,
- มะหันตัญจะ สะทัตถัง ปะริปูเรติ,
การปรารภความเพียรเพื่ออานิสงส์แห่งการบรรพชา
- นะ ภิกขะเว หีเนนะ อัคคัสสะ ปัตติ โหติ,
- อัคเคนะ จะ โข ภิกขะเว อัคคัสสะ ปัตติ โหติ,
- มัณฑะเปยยะมิทัง ภิกขะเว พรัหมะจะริยัง,
- สัตถา สัมมุขีภูโต,
- ตัสมาติหะ ภิกขะเว วิริยัง อาระภะถะ,
- อัปปัตตัสสะ ปัตติยา,
- อะนะธิคะตัสสะ อะธิคะมายะ,
- อะสัจฉิกะตัสสะ สัจฉิกิริยายะ,
- เอวัง โน อะยัง อัมหากัง ปัพพัชชา,
- อะวังกะตา อะวัญฌา ภะวิสสะติ,
- สะผะลา สะอุทะระยา,
- เยสัง มะยัง ปะริภุญชามะ จีวะระปิณฑะปาตะ เสนาสะนะคิลานะปัจจะยะเภสัชชะปะริกขารัง,
- เตสัง เต การา อัมเหสุ,
- มะหัปผะลา ภะวิสสันติ มะหานิสังสาติ,
ความไม่ประมาทในประโยชน์ 3
- เอวัง หิ โว ภิกขะเว สิกขิตัพพัง,
- อัตตัตถัง วา หิ ภิกขะเว สัมปัสสะมาเนนะ,
- อะละเมวะ อัปปะมาเทนะ สัมปาเทตุง,
- ปะรัตถัง วา หิ ภิกขะเว สัมปัสสะมาเนนะ,
- อะละเมวะ อัปปะมาเทนะ สัมปาเทตุง,
- อุภะยัตถัง วา หิ ภิกขะเว สัมปัสสะมาเนนะ,
- อะละเมวะ อัปปะมาเทนะ สัมปาเทตุง,
- อิติ.
ข้อมูลบทสวด
- ลำดับ
- ๕ ใน ๕
- จำนวนบท
- ๔๑ บท
- ประเภท
- ปาฐะ
- เสียงสวด
- ยังไม่มี
ที่มาและการตรวจทาน
- บาลี:ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ
- คำแปล:ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ
- ที่มาในพระไตรปิฎก
- สํ.นิ. ๑๖/๓๔/๖๖ (SN 12.22 ทุติยทสพลสูตร ทสพลวรรค นิทานวรรค)
- ที่มาของสำนวน
Wimutti — ธัมมปหังสนปาฐะ / The teaching on striving according to dhamma
ตัวบทคำอ่านโรมันคำแปลคำอ่านไทย+คำแปลไทย: wimutti.org "ธัมมปหังสนปาฐะ" (วางคำอ่านคู่คำแปลรายวรรค); บาลีโรมัน+คำแปลอังกฤษ: wimutti.org ฉบับภาษาอังกฤษของหน้าเดียวกัน "The teaching on striving according to dhamma" (ฉบับสวดสายวัดหนองป่าพง/Amaravati วางโรมันคู่อังกฤษรายวรรคตรงกับฝั่งไทยทุกบรรทัด) ทานบาลีทุกวรรคกับ SuttaCentral (SN 12.22 ทุติยทสพลสูตร ทสพลวรรค นิทานวรรค — ที่มาของบทนี้ ตามที่ watpitch.com ระบุไว้ท้ายบทว่า สํ.นิ. ๑๖/๓๔/๖๖) ตรงกันทุกคำ ยกเว้นจุดที่ระบุข้างล่าง; ทานคำอ่านไทยกับ watpitch.com/prayer/2715 อีกฉบับหนึ่ง. ขอบเขตบทตามฉบับสวดของ wimutti = SN 12.22 ตั้งแต่ 'เอวัง สวากขาโต' (sn12.22:2.1) ถึง 'สัมปาเทตุนติ' (sn12.22:3.12) ไม่รวมท่อนทสพล/ปฏิจจสมุปบาทที่ขึ้นต้นพระสูตร; ฉบับ watpitch มีท่อนนำเพิ่ม 'อะถาปะรัง โภนโต...' ซึ่ง wimutti ไม่มี จึงไม่รวม. จุดต่าง recension ที่คงตามฉบับสวด (ยืนยันด้วยคำอ่านไทยทั้งสองฉบับ + โรมันของ wimutti): วรรค 'เอวัง สวากขาเต โข ภิกขะเว มะยา ธัมเม' ฉบับสวดตัด 'อุตตาเน วิวะเฏ ปะกาสิเต ฉินนะปิโลติเก' ออก (SC มีครบ); 'นะหารุ' (SC เชิงอรรถ: nahāru ฉบับ bj/sya/km — ฉบับมหาสังคายนาเป็น nhāru); 'อุปะสุสสะตุ / upasussatu' (SC: upassussatu); 'ปุริสัสสะ วิริยัสสะ สัณฐานัง' ฉบับสวดมี 'ปุริสัสสะ' เพิ่ม (SC ไม่มี); 'อะวังกะตา อะวัญฌา' ฉบับสวดมี 'อะวังกะตา' เพิ่ม (SC มีแต่ avañjhā); 'เยสัง มะยัง' (SC เชิงอรรถ: yesaṁ ฉบับ bj/sya/km — ฉบับมหาสังคายนาเป็น yesañca). จุดที่ฝั่งไทยกับฝั่งโรมันของแหล่งเองไม่ตรง คงตามแหล่งแต่ละฝั่ง: วรรค 'อัคเคนะ จะ โข อัคคัสสะ ปัตติ โหติ' คำอ่านไทยทั้ง wimutti และ watpitch ไม่มี 'ภิกขะเว' แต่โรมันของ wimutti และ SC มี. typo คำอ่านไทยของ wimutti ที่แก้ให้ตรงบาลี (ยืนยันกับ watpitch ทุกจุด): 'วิริยัสสะสันฐานัง'→'วิริยัสสะ สัณฐานัง' (saṇṭhānaṃ), 'ปะปะเกหิ'→'ปาปะเกหิ' (pāpakehi), 'อารัทธิวิริโย'→'อารัทธะวิริโย' (āraddha-vīriyo), 'มะหันตัญ จะ'→'มะหันตัญจะ', 'อะวัญญา'→'อะวัญฌา' (avañjhā), 'ปะริขารัง'→'ปะริกขารัง' (parikkhāraṃ), 'มะหานิสังสา ติ'→'มะหานิสังสาติ'; typo คำแปลไทย 'จงปรารถความเพียร'→'จงปรารภความเพียร'. typo บาลีโรมันของ wimutti ที่แก้ตาม SC: 'svākkhāte ko'→'svākkhāte kho', ตัวใหญ่กลางวรรคที่ติดมาจากการขึ้นบรรทัดใหม่ของ PDF (Purisa-/Vīriyassa) แก้เป็นตัวเล็ก, 'senāsana gilānappaccaya'→'senāsana-gilānappaccaya'; ligature ของ PDF ในคำแปลอังกฤษ (flesh/effort/suffering) และ 'beneft'→'benefit'; ṁ→ṃ ตามกติกาฟอนต์ของแอป. บรรทัดนำ 'หันทะ มะยัง...ภะณามะ เส' มีในฉบับสวดไทยทั้งสองฉบับ — โรมันของ wimutti ย่อชื่อบทเป็น 'dhamma-pahaṃsāna-pāṭhaṃ' ที่นี่จึงถอดตามคำอ่านไทยฉบับเต็มแทน ส่วนคำแปลไทย/อังกฤษของบรรทัดนำประกอบตามสูตรมาตรฐาน. วรรคปิด 'อิติ' มีในคำอ่านไทยทั้งสองฉบับ (wimutti: 'ดังนี้แล', watpitch: 'ด้วยประการฉะนี้แล') แต่ฝั่งโรมันของ wimutti ไม่พิมพ์ จึงถอดเป็น 'Iti.' และแปลอังกฤษว่า 'Thus indeed.' ตามคำแปลไทย.