ปฐมพุทธภาสิตคาถา
pathama phuttha phasit
คาถาที่พระพุทธเจ้าทรงเปล่งเป็นครั้งแรกเมื่อแรกตรัสรู้ ว่าได้พบนายช่างปลูกเรือนคือตัณหาแล้ว จะไม่สร้างเรือนคือภพอีกต่อไป สวดในทำวัตรเย็นเป็นบทระลึกถึงการสิ้นสุดแห่งการเวียนว่ายตายเกิด
- ลำดับ
- ๖ ใน ๑๔
- จำนวนบท
- ๑๑
- ประเภท
- คาถา
- เสียงสวด
- ยังไม่มี
ขนาดตัวบท
บทนำสวด
- (ผู้นำสวด) หันทะ มะยัง ปะฐะมะพุทธะภาสิตะคาถาโย ภะณามะ เส.Handa mayaṃ paṭhamabuddhabhāsitagāthāyo bhaṇāma se.เชิญเถิด เราทั้งหลาย จงสวดปฐมพุทธภาสิตคาถาเถิด.
การแสวงหานายช่างปลูกเรือนในสังสารวัฏ
- อะเนกะชาติสังสารัง,Anekajātisaṃsāraṃ,เมื่อเรายังไม่พบญาณ ได้แล่นท่องเที่ยวไปในสงสารเป็นอเนกชาติ,
- สันธาวิสสัง อะนิพพิสัง,Sandhāvissaṃ anibbisaṃ,
- คะหะการัง คะเวสันโต,Gahakāraṃ gavesanto,แสวงหาอยู่ซึ่งนายช่างปลูกเรือน คือตัณหาผู้สร้างภพ,
- ทุกขา ชาติ ปุนัปปุนัง.Dukkhā jāti punappunaṃ.การเกิดทุกคราวเป็นทุกข์ร่ำไป.
พบนายช่างปลูกเรือนแล้ว — จิตหลุดพ้น
- คะหะการะกะ ทิฏโฐสิ,Gahakāraka diṭṭhosi,นี่แน่ะนายช่างปลูกเรือน เรารู้จักเจ้าเสียแล้ว,
- ปุนะ เคหัง นะ กาหะสิ,Puna gehaṃ na kāhasi,เจ้าจักทำเรือนให้เราไม่ได้อีกต่อไป,
- สัพพา เต ผาสุกา ภัคคา,Sabbā te phāsukā bhaggā,โครงเรือนทั้งหมดของเจ้าเราหักเสียแล้ว,
- คะหะกูฏัง วิสังขะตัง,Gahakūṭaṃ visaṅkhataṃ,ยอดเรือนเราก็รื้อเสียแล้ว,
- วิสังขาระคะตัง จิตตัง,Visaṅkhāragataṃ cittaṃ,จิตของเราถึงแล้วซึ่งสภาพที่อะไรปรุงแต่งไม่ได้อีกต่อไป,
- ตัณหานัง ขะยะมัชฌะคา.Taṇhānaṃ khayamajjhagā.มันได้ถึงแล้วซึ่งความสิ้นไปแห่งตัณหา (คือถึงนิพพาน).
- บาลี
- ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ
- คำแปล
- ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ
ที่มาในพระไตรปิฎก
- ขุ.ธ. ธรรมบท คาถาที่ ๑๕๓-๑๕๔
ที่มาของสำนวน
พระไตรปิฎกฉบับโรมัน (Mahāsaṅgīti ผ่าน SuttaCentral, Dhp 153-154)
ตัวบท
บทนี้ไม่อยู่ใน A Chanting Guide; นิคหิตแปลง ṁ→ṃ ตาม convention ของแอป; บรรทัดนำโรมันประกอบจากสูตร Handa mayaṃ ... bhaṇāma se ตามบรรทัดนำไทยของแหล่ง
Bhikkhu Sujato (SuttaCentral)
คำแปล
คำแปลอังกฤษ โดย Bhikkhu Sujato (SuttaCentral, CC0)
คำอ่านไทยและคำแปลไทย
คำอ่านโรมันคำแปล
คำอ่านไทย+คำแปลไทยจาก watpamahachai.net/watpamahachai-30.htm เทียบสำนวนแปลกับ kalyanamitra.org (i=15026); คำแปลไทยของบรรทัดนำ (หันทะ มะยังฯ) เป็นคำแปลเชิงกระบวนพิธี ไม่ใช่ตัวบทสวด