สังขาร ๔

[185] สังขาร 4 (คำว่า สังขาร ที่ใช้ในความหมายต่างๆ - Saṅkhāra: applications of the word formation)

1. สังขตสังขาร (สังขารคือสังขตธรรม ได้แก่ สิ่งทั้งปวงที่เกิดจากปัจจัยปรุงแต่ง รูปธรรมก็ตาม นามธรรมก็ตาม ได้ในคำว่า อนิจฺจา วต สงฺขารา เป็นต้น - Saṅkhata-saṅkhāra: formation consisting of the formed)

2. อภิสังขตสังขาร (สังขารคือสิ่งที่กรรมแต่งขึ้น ได้แก่ รูปธรรมก็ตาม นามธรรมก็ตาม ในภูมิสามที่เกิดแต่กรรม - Abhisaṅkhata-saṅkhāra: formation consisting of the karma-formed)

3. อภิสังขรณกสังขาร (สังขารคือกรรมที่เป็นตัวการปรุงแต่ง ได้แก่ กุศลเจตนา และอกุศลเจตนาทั้งปวงในภูมิสาม ได้ในคำว่า สังขาร ตามหลักปฏิจจสมุปบาท คือ [119] สังขาร 3 หรือ [129] อภิสังขาร 3 - Abhisaṅkharaṇaka-saṅkhāra: formation consisting in the act of kamma-forming)

4. ปโยคาภิสังขาร (สังขารคือการประกอบความเพียร ได้แก่ กำลังความเพียรทางกายก็ตาม ทางใจก็ตาม - Payogābhisaṅkhāra: formation consisting in exertion or impetus)