จักขุ ๕

[217] จักขุ 5 (พระจักษุอันเป็นสมบัติของพระผู้มีพระภาคเจ้า - Cakkhu: the Five Eyes of the Blessed One)

1. มังสจักขุ (ตาเนื้อ คือ ทรงมีพระเนตรอันงาม มีอำนาจ เห็นแจ่มใส ไว และเห็นไกล - Maṁsa-cakkhu: the physical eye which is exceptionally powerful and sensitive)

2. ทิพพจักขุ (ตาทิพย์ คือ ทรงมีพระญาณอันเห็นหมู่สัตว์ผู้เป็นไปต่างๆ กัน ด้วยอำนาจกรรม - Dibba-cakkhu: the Divine Eye)

3. ปัญญาจักขุ (ตาปัญญา คือ ทรงประกอบด้วยพระปัญญาคุณยิ่งใหญ่ เป็นเหตุให้สามารถตรัสรู้อริยสัจจธรรม เป็นต้น - Paññā-cakkhu: the eye of wisdom; Wisdom-Eye)

4. พุทธจักขุ (ตาพระพุทธเจ้า คือ ทรงประกอบด้วยอินทริยปโรปริยัตตญาณ และอาสยานุสยญาณ เป็นเหตุให้ทรงทราบอัธยาศัยและอุปนิสัยแห่งเวไนยสัตว์ แล้วทรงสั่งสอนแนะนำให้บรรลุคุณวิเศษต่างๆ ยังพุทธกิจให้บริบูรณ์ - Buddha-cakkhu: the eye of a Buddha; Buddha-Eye)

5. สมันตจักขุ (ตาเห็นรอบ คือ ทรงประกอบด้วยพระสัพพัญญุตญาณ อันหยั่งรู้ธรรมทุกประการ - Samanta-cakkhu: the eye of all-round knowledge; All-seeing Eye; omniscience)