ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
— ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. สำรวจ
  4. /
  5. หมวดธรรม
  6. /
  7. เจตนา หรือ สัญเจตนา ๖
ประมวลธรรม [๒๖๓] · ฉักกะ — หมวด ๖

เจตนา หรือ สัญเจตนา ๖

Cetanā; Sañcetanā

ความจงใจ, ความตั้งใจ, ความจำนง, ความแสวงหาอารมณ์

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม

คำนิยาม

[263] เจตนา หรือ สัญเจตนา 6 หมวด (ความจงใจ, ความตั้งใจ, ความจำนง, ความแสวงหาอารมณ์ - Cetanā; Sañcetanā: volition; choice; will)

1. รูปสัญเจตนา (ความจำนงรูป - Rūpa-sañcetanā: volition concerning visible objects; choice of forms; will directed to forms)

2. สัททสัญเจตนา (ความจำนงเสียง - Sadda-sañcetanā: volition concerning audible objects; choice of sounds; will directed to sounds)

3. คันธสัญเจตนา (ความจำนงกลิ่น - Gandha-sañcetanā: volition concerning odorous objects; choice of odours; will directed to odours)

4. รสสัญเจตนา (ความจำนงรส - Rasa-sañcetanā: volition concerning sapid objects; choice of tastes; will directed to tastes)

5. โผฏฐัพพสัญเจตนา (ความจำนงโผฏฐัพพะ - Phoṭṭhabba-sañcetanā: volition concerning tangible objects; choice of tangible objects; will directed to bodily impressions)

6. ธัมมสัญเจตนา (ความจำนงธรรมารมณ์ - Dhamma-sañcetanā: volition concerning ideational objects; choice of ideas; will derected to mental objects)

หกอย่างนี้ เรียกเต็มตามศัพท์ว่า เจตนากาย หรือ สัญเจตนากาย 6 (กองเจตนา หมวดเจตนา - bodies of choice; classes of volition)

D.III.244;
S.III.64;
Vbh.102.
ที.ปา. 11/310/255;
สํ.ข. 17/116/74;
อภิ.วิ. 35/159/132

ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

หมวดธรรมก่อนหน้า[๒๖๒] จริต หรือ จริยา ๖หมวดธรรมถัดไป[๒๖๔] ตัณหา ๖