อนุบุพพวิหาร ๙

[313] อนุบุพพวิหาร 9 (ธรรมเครื่องอยู่ที่ประณีตต่อกันขึ้นไปโดยลำดับ - Anupubbavihāra: progressive abidings; mental states of gradual attainment)

รูปฌาน 4 (Rūpa-jhāna: the Four Absorptions of the Form Sphere)

อรูปฌาน 4 (Arūpa-jhāna: the Four Absorptions of the Formless Sphere)

สัญญาเวทยิตนิโรธ (สมาบัติที่ดับสัญญาและเวทนา - Saññāvedayitanirodha: extinction of perception and feeling) เรียกอีกอย่างว่า นิโรธสมาบัติ (attainment of extinction)

สมาบัติข้อที่ 9 นี้ เฉพาะแต่พระอนาคามีและพระอรหันต์ผู้ชำนาญในสมาบัติ 8 ข้างต้นแล้วเท่านั้น จึงจะเข้าได้

อนุบุพพวิหารนี้ เรียกอีกอย่างว่า อนุบุพพนิโรธ (Anupubba-nirodha: graded stages of cessation) เพราะต้องดับขั้นต้นๆ แต่ละขั้นไปตามลำดับ จึงจะเข้าถึงขั้นสูงที่อยู่ถัดขึ้นไปได้

ดู [9] ฌาน 4; [207] อรูป 4.