นิวรณ์ ๕
Nīvaraṇa
สิ่งที่กั้นจิตไม่ให้ก้าวหน้าในคุณธรรม, ธรรมที่กั้นจิตไม่ให้บรรลุคุณความดี, อกุศลธรรมที่ทำจิตให้เศร้าหมองและทำปัญญาให้อ่อนกำลัง
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
คำนิยาม
[225] นิวรณ์ 5 (สิ่งที่กั้นจิตไม่ให้ก้าวหน้าในคุณธรรม, ธรรมที่กั้นจิตไม่ให้บรรลุคุณความดี, อกุศลธรรมที่ทำจิตให้เศร้าหมองและทำปัญญาให้อ่อนกำลัง - Nīvaraṇa: hindrances.)
1. กามฉันทะ (ความพอใจในกาม, ความต้องการกามคุณ - Kāmachanda: sensual desire)
2. พยาบาท (ความคิดร้าย, ความขัดเคืองแค้นใจ - Byāpāda: illwill)
3. ถีนมิทธะ (ความหดหู่และเซื่องซึม - Thīna-middha: sloth and torpor)
4. อุทธัจจกุกกุจจะ (ความฟุ้งซ่านและร้อนใจ, ความกระวนกระวายกลุ้มกังวล - Uddhaccakukkucca: distraction and remorse; flurry and worry; restlessness and anxiety)
5. วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัย - Vicikicchā: doubt; uncertainty)
ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที