อายุสสธรรม หรือ อายุวัฒนธรรม ๕
Āyussa-dhamma
ธรรมที่เกื้อกูลแก่อายุ หรือธรรมที่ส่งเสริมสุขภาพ, ธรรมที่ช่วยให้อายุยืน
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
คำนิยาม
[250] อายุสสธรรม หรือ อายุวัฒนธรรม 5 (ธรรมที่เกื้อกูลแก่อายุ หรือธรรมที่ส่งเสริมสุขภาพ, ธรรมที่ช่วยให้อายุยืน - Āyussa-dhamma: things conducive to long life)
1. สัปปายการี (ทำสิ่งที่สบายคือเอื้อต่อชีวิต - Sappāyakārī: to do what is suitable for oneself and favourable to one’s health; to act in accordance with the rules of hygiene)
2. สัปปายมัตตัญญู (รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย - Sappāye mattaññū: to be moderate even as to things suitable and favourable)
3. ปริณตโภชี (บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย เช่น เคี้ยวให้ละเอียด - Pariṇatabhojī: to eat food which is ripe or easy to digest)
4. กาลจารี (ประพฤติเหมาะในเรื่องเวลา เช่น รู้จักเวลา ทำถูกเวลา ทำเป็นเวลา ทำพอเหมาะแก่เวลา เป็นต้น - Kālacārī: to behave oneself properly as regards time and the spending of time.)
5. พรหมจารี (ถือพรหมจรรย์ ถึงจะเป็นคฤหัสถ์ก็รู้จักควบคุมกามารมณ์เว้นเมถุนบ้าง - Brahmacārī: to practise sexual abstinence)
อายุวัฒนธรรมนี้ มีอีกหมวดหนึ่ง สามข้อแรกเหมือนกัน แปลกแต่ข้อ 4 และ 5 เป็น
4. สีลวา (มีศีล ประพฤติดีงาม ไม่ทำความผิด - Sīlavā: to be morally upright)
5. กัลยาณมิตตะ (มีกัลยาณมิตร - Kalyāṇamitta: to have good friends)
| A.III.145. | องฺ.ปญฺจก. 22/125-126/163-164. |
ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที