ลักษณะตัดสินธรรมวินัย ๗ หรือ หลักกำหนดธรรมวินัย ๗
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
คำนิยาม
[295] ลักษณะตัดสินธรรมวินัย 7 หรือ หลักกำหนดธรรมวินัย 7 (Dhammavinaya-jānanalakkhaṇa: criteria of the Doctrine and the Discipline)
ธรรมเหล่าใดเป็นไปเพื่อ
1. เอกันตนิพพิทา (ความหน่ายสิ้นเชิง, ไม่หลงใหลเคลิบเคลิ้ม - Ekantanibbidā: disenchantment)
2. วิราคะ (ความคลายกำหนัด, ไม่ยึดติดรัดตัว เป็นอิสระ - Virāga: detachment)
3. นิโรธ (ความดับ, หมดกิเลสหมดทุกข์ - Nirodha: extinction)
4. อุปสมะ (ความสงบ - Upasama: calm; peace)
5. อภิญญา (ความรู้ยิ่ง, ความรู้ชัด - Abhiññā: discernment; direct knowledge)
6. สัมโพธะ (ความตรัสรู้ - Sambodha: enlightenment)
7. นิพพาน (นิพพาน - Nibbāna)
ธรรมเหล่านี้ พึงรู้ว่าเป็นธรรม เป็นวินัย เป็นสัตถุสาสน์ คือคำสอนของพระศาสดา;
หมวดนี้ ตรัสแก่พระอุบาลี
ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที