อัฏฐสัททชาดก
ว่าด้วยนิพพาน
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๑๑๒๙ · บรรทัด ๔๘๒๕ · ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑
อรรถกถาชาดก ตอนที่ ๒ จาก ๒
เรื่องเล่า
แม้พระโพธิสัตว์แสดงธรรมแก่พระราชาแล้วกล่าวสอนว่า ขอพระราชาจงเป็นผู้ไม่ประมาทเถิดดังนี้ แล้วเข้าป่าหิมพานต์เจริญพรหมวิหาร ไม่เสื่อมจากฌาน มีพรหมโลกเป็นที่ไปในเบื้องหน้า.
พระบรมศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแสดงแล้ว ตรัสว่า มหาบพิตร อันตรายไร ๆ จะมีแก่พระองค์ เพราะทรงสดับเสียงนั้นหามิได้ พระองค์จงงดการบูชายัญนั้นเสีย จงประทานชีวิตแก่มหาชนดังนี้แล้วให้พระราชาทรงบำเพ็ญชีวิตทาน ให้ตีกลองประกาศให้มาฟังธรรมทั่วพระนคร แล้วทรงแสดงธรรมประชุมชาดกว่า พระราชาในครั้งนั้นได้เป็นพระอานนท์ มาณพได้เป็นพระสารีบุตร พระดาบสได้มาเป็นเราตถาคต ฉะนี้แล.
จบ อรรถกถาอัฏฐสัททชาดกที่ ๒
ที่มา: อรรถกถาชาดก ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย ผ่าน E-Tipitaka เล่ม ๕๙ หน้า ๔๗๑–๔๘๔ · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที
อัฏฐกนิบาตชาดก ๘ ข้อ
คาถา
ตัวบทพระไตรปิฎกของชาดกเรื่องนี้ คือคาถา ๘ ข้อข้างล่าง เรื่องเล่าข้างบนคืออรรถกถาที่อธิบายคาถาเหล่านี้
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อิทํ ปุเร นินฺนมาหุ พหุมจฺฉํ มโหทกํ อาวาโส พกราชสฺส เปตฺติกํ ภวนํ มม ตฺยชฺช ภิงฺเคน ๑ ยาเปม โอกํ น วิชฺชหามเส ๒
โก ทุติยํ อสีลิสฺส พนฺธุรสฺสกฺขิ เภชฺชติ ๓ โก เม ปุตฺเต กุลาวกํ มญฺจ โสตฺถึ กริสฺสติ ฯ
สพฺพา ปริกฺขตา เผคฺคุ ยาว ตสฺสา คตี อหุ ขีณภกฺโข มหาราช สาเร น รมตี ฆุโณ ฯ
สา นูนาหํ อิโต คนฺตฺวา รญฺโญ มุตฺตา นิเวสนา อตฺตานํ รมยิสฺสามิ ทุมสาขานิเกตินี ๔ ฯ
โส นูนาหํ อิโต คนฺตฺวา รญฺโญ มุตฺโต นิเวสนา อคฺโคทกานิ ปิวิสฺสามิ ยูถสฺส ปุรโต วชํ ฯ
ตํ มํ กาเมหิ สมฺมตฺตํ รตฺตํ กาเมสุ มุจฺฉิตํ อานยี ภรโต ลุทฺโธ ๕ พาหิโก ภทฺทมตฺถุ เต ฯ
อนฺธการติมิสายํ ตุงฺเค อุปริ ปพฺพเต #๑ สี. ม. เภเกน ฯ ๒ ม. วชหามเส ฯ ๓ ม. พนฺธรสฺสกฺขิ เภจฺฉติ ฯ #๔ ม. ทุมสาขนิเกตินี ฯ ๕ ม. สพฺพตฺล ลุทฺโท ฯ สา มํ สเณฺหน มุทุนา มา ปาทํ ขณิยสฺมนิ ๑ ฯ
อสํสยํ ชาติขยนฺตทสฺสี น คพฺภเสยฺยํ ปุนราวฏิสฺสํ ๒ อยมนฺติมา ปจฺฉิมคพฺภเสยฺยา ๓ ขีโณ เม สํสาโร ปุนพฺภวายาติ ฯ อฏฺฐสทฺทชาตกํ ทุติยํ ฯ
ที่มา: พระไตรปิฎกบาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๒๗ ข้อ ๑๑๒๙
ดูหัวข้อนี้ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗