สังขชาดก
ว่าด้วยอานิสงส์ถวายรองเท้า
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๑๓๕๗ · บรรทัด ๕๕๗๗ · ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑
อรรถกถาชาดก ตอนที่ ๒ จาก ๒
เรื่องเล่า
แม้พราหมณ์ก็ครอบครองคฤหาสน์ อันมีทรัพย์นับประมาณมิได้ให้ทานรักษาศีลจนตลอดชีวิต ครั้นสิ้นชีวิตแล้ว พร้อมด้วยบริษัทได้ไปเกิดในเทพนคร.
พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแสดงแล้ว ทรงประกาศสัจธรรม เวลาจบสัจจะ อุบาสกดำรงอยู่ในโสดาปัตติผล พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า นางเทพธิดาในครั้งนั้น ได้มาเป็นนางอุบลวัณณาเถรีในบัดนี้ บุรุษอุปัฏฐากในครั้งนั้น ได้มาเป็นพระอานนท์ในบัดนี้ ส่วนสังขพราหมณ์ ได้มาเป็นเราตถาคต ฉะนั้นแล.
จบ อรรถกถาสังขพราหมณชาดกที่ ๔
ที่มา: อรรถกถาชาดก ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย ผ่าน E-Tipitaka เล่ม ๕๙ หน้า ๘๐๒–๘๑๔ · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที
ทสกนิบาตชาดก ๑๐ ข้อ
คาถา
ตัวบทพระไตรปิฎกของชาดกเรื่องนี้ คือคาถา ๑๐ ข้อข้างล่าง เรื่องเล่าข้างบนคืออรรถกถาที่อธิบายคาถาเหล่านี้
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
Bahussuto sutadhammosi saṅkha diṭṭhā tayā samaṇabrāhmaṇā ca athakkhaṇe dassayase vilāpaṃ añño nu ko te paṭimantako mayā.
Subbhā 1- subhā suppaṭimukkakambū 2- paggayha sovaṇṇamayāya pāṭiyā bhuñjassu bhattaṃ iti maṃ vadeti saddhā vittā 3- tamahaṃ noti brūmi. @Footnote: 1 Ma. subabhū . 2 Ma. - kambu . 3 Sī. Yu. cittā.
Etādisaṃ brāhmaṇa disvāna yakkhaṃ puccheyya poso sukhamāsasāno 1- uṭṭhehi naṃ pañjalikābhipuccha devī nusi tvaṃ uda mānusīnu.
Yaṃ tvaṃ sukhenābhisamekkhase maṃ bhuñjassu bhattaṃ iti maṃ vadesi pucchāmi taṃ nāri mahānubhāve devī nusi tvaṃ uda mānusīnu.
Devī ahaṃ saṅkha mahānubhāvā idhāgatā sāgaravārimajjhe anukampikā no ca paduṭṭhacittā taveva atthāya idhāgatāsmi.
Idhannapānaṃ sayanāsanañca yānāni nānāvividhāni saṅkha sabbassa tyāhaṃ paṭipādayāmi yaṅkiñci tuyhaṃ manasābhipatthitaṃ.
Yaṅkiñci yiṭṭhañca hutañca mayhaṃ sabbassa no issarā tvaṃ sugatte sussoṇi subbhā suvilākamajjhe 2- kissa me kammassa ayaṃ vipāko. @Footnote: 1 Ma. sukhamāsisāno . 2 Ma. subbhamu suvilakkamajjhe.
Ghamme pathe brāhmaṇa ekabhikkhuṃ ussaṭṭhapādaṃ 1- tasitaṃ kilantaṃ paṭipādayi saṅkha upāhanāni 2- sā dakkhiṇā kāmaduhā tavajja.
Sā hotu nāvā phalakūpapannā anavassutā erakavātayuttā aññassa yānassa na hettha bhūmi ajjeva maṃ moliniṃ pāpayassu.
Sā tuṭṭhacittā sumanā patītā nāvaṃ sucittaṃ abhinimminitvā ādāya saṅkhaṃ purisena saddhiṃ upānayī nagaraṃ sādhurammanti. Saṅkhajātakaṃ catutthaṃ.
ที่มา: พระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๒๗ ข้อ ๑๓๕๗
ดูหัวข้อนี้ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗