อุปปฏิกสูตร
เล่มที่ ๑๙ · ข้อ ๙๕๖ · บรรทัด ๕๖๐๕
คัดจากพระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ ตัวบทจาก 84000.org
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
Pañcimāni bhikkhave indriyāni. Katamāni pañca. Dukkhindriyaṃ @Footnote: 1 Ma. saṅghaṭṭanasamodhānā. Yu. saṅghaṭṭanāsamodhānā. 2 Ma. nānābhāvāvinikkhepā. @Yu. nānābhāvānikkhepā. 3 Ma. uppajjati. Domanassindriyaṃ sukhindriyaṃ somanassindriyaṃ upekkhindriyaṃ.
Idha bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati dukkhindriyaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ dukkhindriyaṃ tañca kho sanimittaṃ sanidānaṃ sasaṅkhāraṃ sappaccayaṃ tañca animittaṃ anidānaṃ asaṅkhāraṃ appaccayaṃ dukkhindriyaṃ uppajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti . so dukkhindriyañca pajānāti dukkhindriyasamudayañca pajānāti dukkhindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati tañca pajānāti . kattha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . Idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamajjhānaṃ upasampajja viharati . Ettha cuppannaṃ dukkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi dukkhindriyassa nirodhaṃ tathattāya cittaṃ upasaṃharati 1- .
Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati domanassindriyaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ domanassindriyaṃ tañca kho sanimittaṃ sanidānaṃ sasaṅkhāraṃ sappaccayaṃ tañca 2- animittaṃ anidānaṃ asaṅkhāraṃ appaccayaṃ domanassindriyaṃ uppajjatīti netaṃ ṭhānaṃ @Footnote: 1 Sī. sabbavāresu upasaṃhāsīti pāṭho dissati. 2 Yu. taṃ vata. Vijjatīti 1- . so domanassindriyañca pajānāti domanassindriyasamudayañca pajānāti domanassindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṃ domanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati tañca pajānāti. {958.1} Kattha cuppannaṃ domanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . Idha bhikkhave bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyajjhānaṃ upasampajja viharati . ettha cuppannaṃ domanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi domanassindriyassa nirodhaṃ tathattāya cittaṃ upasaṃharati.
Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati sukhindriyaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ sukhindriyaṃ tañca kho sanimittaṃ sanidānaṃ sasaṅkhāraṃ sappaccayaṃ tañca animittaṃ anidānaṃ asaṅkhāraṃ appaccayaṃ sukhindriyaṃ uppajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti . so sukhindriyañca pajānāti sukhindriyasamudayañca pajānāti sukhindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṃ sukhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati tañca pajānāti . kattha cuppannaṃ sukhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . idha bhikkhave bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yantaṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyajjhānaṃ upasampajja viharati . @Footnote: 1 Ma. itisaddo na dissati. evamuparipi. Ettha cuppannaṃ sukhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi sukhindriyassa nirodhaṃ tathattāya cittaṃ upasaṃharati.
Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati somanassindriyaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ somanassindriyaṃ tañca kho sanimittaṃ sanidānaṃ sasaṅkhāraṃ sappaccayaṃ tañca animittaṃ anidānaṃ asaṅkhāraṃ appaccayaṃ somanassindriyaṃ uppajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti . so somanassindriyañca pajānāti somanassindriyasamudayañca pajānāti somanassindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṃ somanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati tañca pajānāti . kattha cuppannaṃ somanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . idha bhikkhave bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthajjhānaṃ upasampajja viharati . ettha cuppannaṃ somanassindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi somanassindriyassa nirodhaṃ tathattāya cittaṃ upasaṃharati.
Idha pana bhikkhave bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati upekkhindriyaṃ . so evaṃ pajānāti uppannaṃ kho me idaṃ upekkhindriyaṃ tañca kho sanimittaṃ sanidānaṃ Sasaṅkhāraṃ sappaccayaṃ tañca kho 1- animittaṃ anidānaṃ asaṅkhāraṃ appaccayaṃ upekkhindriyaṃ uppajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatīti . So upekkhindriyañca pajānāti upekkhindriyasamudayañca pajānāti upekkhindriyanirodhañca pajānāti yattha cuppannaṃ upekkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati tañca pajānāti . kattha cuppannaṃ upekkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . idha bhikkhave bhikkhu sabbaso nevasaññā- nāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati . ettha cuppannaṃ upekkhindriyaṃ aparisesaṃ nirujjhati . ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu aññāsi upekkhindriyassa nirodhaṃ tathattāya cittaṃ upasaṃharatīti. Sukhindriyavaggo catuttho. Tassuddānaṃ suddhakañca soto 2- arahā dve samaṇabrāhmaṇena ca vibhaṅgena tayo vuttā arahato 3- uppaṭikena cāti. ----------- @Footnote: 1 Ma. khosaddo natthi. 2 Po. ... dve va soto dve arahā ... uparivārikena @cāti. Ma. suddhikañca soto arahā duve samaṇabrāhmaṇā @ ...... ...... ...... ...... kaṭṭho uppaṭikātikanti. @ 3 Yu. araṇi ....
ที่มา: พระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๑๙ ข้อ ๙๕๖ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด