๔. ศิริมันทชาดก

Paññāyupetaṃ siriyā vihīnaṃ yasassinaṃ vāpi apetapaññaṃ pucchāmi senaka etamatthaṃ kamettha seyyo kusalā vadanti.

Dhīrā ca bālā ca have janinda sippūpapannā ca asippino ca sujātimantopi ajātimassa yasassino pesakarā 3- bhavanti etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Tuvampi pucchāmi anomapañña mahosadha kevaladhammadassi bālaṃ yasassiṃ paṇḍitaṃ appabhogaṃ @Footnote: 1 Sī. datvā mānusakaṃ . 2 Ma. sirimantajātakaṃ . 3 Sī. Yu. pessakārā. Kamettha seyyo kusalā vadanti.

Pāpāni kammāni karonti bālā 1- idameva 2- seyyo iti maññamānā 3- idhalokadassī paralokaṃ adassī ubhayattha bālo kalimaggahesi etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Na sippametaṃ vidadhāti bhogaṃ na bandhavā na sarīrāvakāso passeḷamūgaṃ sukhamedhamānaṃ sirīhīnaṃ bhajate goravindaṃ 5- etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Laddhā sukhaṃ majjati appapañño dukkhena phuṭṭhopi pamohameti āgantunā sukhadukkhena phuṭṭho pavedhati vāricarova ghamme etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Dumaṃ yathā sāduphalaṃ araññe @Footnote: 1 Ma. karoti bālo . 2 Ma. idhameva . 3 Ma. maññamāno . 4 Ma. na bandhuvā @na sarīravaṇṇo yo . 5 Sī. Yu. gorimandaṃ. Samantato samabhisaranti 1- pakkhī evampi addhaṃ sadhanaṃ sabhogaṃ bahujjano bhajjati 2- atthahetu etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Na sādhu balavā bālo sāhasaṃ 3- vindate dhanaṃ kandantametaṃ dummedhaṃ kaḍḍhanti nirayaṃ bhusaṃ etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Yākāci najjo gaṅgamabhisavanti 4- sabbāva tā nāmagottaṃ jahanti gaṅgā samuddaṃ paṭipajjamānā na khāyate iddhiparo 5- hi loke 6- etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Yametamakkhā udadhiṃ mahantaṃ payanti 7- najjo sabbakālaṃ asaṅkhyaṃ so sāgaro niccamuḷāravego velaṃ na acceti mahāsamuddo @Footnote: 1 Sī. Yu. samabhicaranti . 2 Ma. bhajati . 3 Ma. sāhasā . 4 Ma. gaṅgāmabhissavanti. @ 5 iddhivarotipi. Ma. iddhiṃ paññopi . 6 Sī. Yu. loko . 7 Ma. savanti. Evampi bālassa pajappitāni paññaṃ na acceti sirī kadāci etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Asaññato cepi paresamatthaṃ bhaṇāti saṇṭhānagato 1- yasassī tasseva taṃ rūhati ñātimajjhe sirīhīnaṃ 2- kārayate na paññaṃ 3- etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Parassa vā attano vāpi hetu bālo musā bhāsati appapañño so nindito hoti sabhāya majjhe pacchāpi 4- so duggatigāmi hoti etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Atthampi ce bhāsati bhūripañño anāḷiyo 5- appadhano daliddo na tassa taṃ rūhati ñātimajjhe @Footnote: 1 Sī. santhānagato. Ma. sandhānagato . 2 Ma. sirī hi naṃ . 3 Ma. paññā. Sī. pañño. @ 4 Sī. Yu. peccampi . 5 Yu. anālayo. Sirī ca paññāṇavato na hoti etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Parassa vā attano vāpi hetu na bhāsati alikaṃ bhūripañño so pūjito hoti sabhāya majjhe pacchāpi so suggatigāmi hoti etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Hatthigavassā maṇikuṇḍalā ca nāriyo 1- ca iddhesu kulesu jātā sabbāva tā upabhogā bhavanti iddhassa posassa aniddhimanto etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Asaṃvihitakammantaṃ bālaṃ dummantimantinaṃ 2- sirī jahati dummedhaṃ jiṇṇaṃva urago tacaṃ etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Pañca paṇḍitā mayaṃ bhadante @Footnote: 1 Ma. thiyo . 2 Ma. dummedhamantinaṃ. Sabbe pañjalikā upaṭṭhitā taṃ 1- tvaṃ no abhibhuyya issarosi sakkova bhūtappati devarājā etampi disvāna ahaṃ vadāmi pañño nihīno sirimāva seyyo.

Dāsova paññassa yasassi bālo atthesu jātesu tathāvidhesu yaṃ paṇḍito nipuṇaṃ saṃvidheti sammohamāpajjati tattha bālo etampi disvāna ahaṃ vadāmi paññova seyyo na yasassi bālo.

Addhā hi paññāva sataṃ pasatthā kantā sirī bhogaratā manussā ñāṇañca buddhānamatulyarūpaṃ paññaṃ na acceti sirī kadāci.

Yantaṃ apucchimha akittayī no mahosadha kevaladhammadassi gavaṃsahassaṃ usabhañca nāgaṃ ājaññayutte ca rathe dasa ime pañhassa veyyākaraṇena tuṭṭho @Footnote: 1 Ma. ayaṃ pāṭho natthi. Dadāmi te gāmavarāni soḷasāti. Sirimandajātakaṃ catutthaṃ.