เรื่องพระอุทายี

{๒๙๐} เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ อตฺตกามปาริจริยสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ กุลูปโกติ กุลปยิรุปาสนโก จตุนฺนํ ปจฺจยานํ อตฺถาย กุลูปสงฺกมเน นิจฺจปฺปยุตฺโต ฯ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลาน- ปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารนฺติ จีวรญฺจ ปิณฺฑปาตญฺจ เสนาสนญฺจ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารญฺจ ฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารนฺติ เจตฺถ ปฏิกรณฏฺเฐน ปจฺจโย ฯ ยสฺสกสฺสจิ สปฺปายสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ ภิสกฺกสฺส กมฺมนฺเตน อนุญฺญาตตฺตาติ เภสชฺชํ ฯ คิลานปจฺจโย จ เภสชฺชญฺจ คิลานปจฺจยเภสชฺชํ ฯ ยงฺกิญฺจิ คิลานสฺส สปฺปายํ ภิสกฺกสฺส กมฺมนฺเตลมธุผาณิตาทีติ วุตฺตํ โหติ ฯ ปริกฺขาโรติ ปน สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขิตฺตํ โหตีติ ๑- อาทีสุ ปริวาโร วุจฺจติ ฯ รโถ เสตปริกฺขาโร ฌานกฺโข จกฺกวิริโยติ ๒- อาทีสุ อลงฺกาโร ฯ เยปิเม ปพฺพชิเตน ชีวิตปริกฺขารา สมุทาเนตพฺพาติ ๓- อาทีสุ สมฺภาโร ฯ อิธ ปน สมฺภาโรปิ ปริวาโรปิ วฏฺฏติ ฯ ตํ หิ คิลานปจฺจยเภสชฺชํ ชีวิตสฺส ปริวาโรปิ โหติ ชีวิตวินาสกา- พาธุปฺปตฺติยา อนฺตรํ อทตฺวา รกฺขณโต สมฺภาโรปิ ยถา จิรํ

@เชิงอรรถ: ๑. องฺ. สตฺตก. ๒๓/๑๐๗ ฯ ๒. สํ. มหาวาร. ๑๙/๗ ฯ ๓. ม. มู. ๑๒/๒๑๒ ฯ ปวตฺตติ เอวมสฺส การณภาวโต ตสฺมา ปริกฺขาโรติ วุจฺจติ ฯ เอวํ คิลานปจฺจยเภสชฺชญฺจ ตํ ปริกฺขาโร จาติ คิลานปจฺจย- เภสชฺชปริกฺขาโร ฯ ตํ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารนฺติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ วสลนฺติ หีนํ ลามกํ ฯ อถวา วสฺสตีติ วสโล ฯ ปคฺฆรตีติ อตฺโถ ฯ ตํ วสลํ ฯ อสุจิปคฺฆรณกนฺติ วุตฺตํ โหติ ฯ นุฏฺฐุหิตฺวาติ เขฬํ ปาเตตฺวา ฯ กิสฺสาหํ เกน หายามีติ อหํ กิสฺสา อญฺญิสฺสา อิตฺถิยา เกน โภเคน วา อลงฺกาเรน วา รูเปน วา ปริหายามิ กา นาม มยา อุตฺตริตราติ ทีเปติ ฯ

{๒๙๑} สนฺติเกติ อุปจาเร ฐตฺวา สามนฺตา อวิทูเร ฯ ปทภาชเนนปิ อยเมวตฺโถ ทีปิโต ฯ อตฺตกามปาริจริยายาติ เมถุนธมฺมสงฺขาเตน กาเมน ปาริจริยา กามปาริจริยา ฯ อตฺตโน อตฺถาย กามปาริจริยา อตฺตกามปาริจริยา ฯ อตฺตนา วา กามิตา อิจฺฉิตาติ อตฺตกามา ฯ สยํ เมถุนราควเสน ปฏฺฐิตาติ อตฺโถ ฯ อตฺตกามา จ สา ปาริจริยา จาติ อตฺตกามปาริจริยา ฯ ตสฺสา อตฺตกามปาริจริยาย ฯ วณฺณํ ภาเสยฺยาติ คุณํ อานิสํสํ ปกาเสยฺย ฯ ตตฺร ยสฺมา อตฺตโน อตฺถาย กามปาริจริยาติ อิมสฺมึ อตฺถวิกปฺเป กาโมเจว เหตุ จ ปาริจริยา จาติ อตฺโถ เสสํ พฺยญฺชนํ อตฺตกามา จ สา ปาริจริยา จ อตฺตกามปาริจริยาติ อิมสฺมึ อตฺถวิกปฺเป อธิปฺปาโย เจว ปาริจริยา จาติ อตฺโถ เสสํ พฺยญฺชนํ ตสฺมา พฺยญฺชเน อาทรํ อกตฺวา อตฺถมตฺตเมว ทสฺเสตุํ อตฺตโน กามํ อตฺตโน เหตุํ อตฺตโน อธิปฺปายํ อตฺตโน ปาริจริยนฺติ ปทภาชนํ วุตฺตํ ฯ อตฺตโน กามํ อตฺตโน เหตุํ อตฺตโน ปาริจริยนฺติ หิ วุตฺเต ชานิสฺสนฺติ ปณฺฑิตา เอตฺตาวตา อตฺตโน อตฺถาย กามปาริจริยา วุตฺตาติ ฯ อตฺตโน อธิปฺปายํ อตฺตโน ปาริจริยนฺติ วุตฺเตปิ ชานิสฺสนฺติ เอตฺตาวตา อตฺตนา อิจฺฉิตกามิตฏฺเฐน อตฺตกามปาริจริยา วุตฺตาติ ฯ อิทานิ ตสฺสา อตฺตกามปาริจริยาย วณฺณภาสนาการํ ทสฺเสนฺโต เอตทคฺคนฺติ อาทิมาห ฯ ตํ อุทฺเทสโตปิ นิทฺเทสโตปิ อุตฺตานตฺถเมว ฯ อยํ ปเนตฺถ ปทสมฺพนฺโธ จ อาปตฺติวินิจฺฉโย จ เอตทคฺคํ ฯเปฯ ปริจเรยฺยาติ ยา มาทิสํ สีลวนฺตํ กลฺยาณธมฺมํ พฺรหฺมจารึ เอเตน ธมฺเมน ปริจเรยฺย ตสฺสา เอวํ มาทิสํ ปริจรนฺติยา ยา อยํ ปาริจริยา นาม เอตทคฺคํ ปาริจริยานนฺติ ฯ เมถุนูปสํหิเตน สงฺฆาทิเสโสติ เอวํ อตฺตกามปาริจริยาย วณฺณํ ภาเสนฺโต ๑- เมถุนูปสํหิเตเนว เมถุนธมฺมปฏิสํยุตฺเตเนว วจเนน โย ภาเสยฺย ตสฺส สงฺฆาทิเสโสติ ฯ อิทานิ ยสฺมา เมถุนูปสํหิเตเนว ภาสนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส วุตฺโต ตสฺมา อหํปิ ขตฺติโย ตฺวมฺปิ ขตฺติยา อรหติ ขตฺติยา ขตฺติยสฺส ทาตุํ สมชาติกตฺตาติ เอวมาทีหิ วจเนหิ ปาริจริยาย วณฺณํ ภาสมานสฺสาปิ สงฺฆาทิเสโส นตฺถิ ฯ อหมฺปิ ขตฺติโย ตฺวํปิ ขตฺติยาติ อาทิเก ปน พหูปิ ปริยาเย วตฺวา อรหสิ ตฺวํ มยฺหํ เมถุนธมฺมํ ทาตุนฺติ เอวํ เมถุนปฏิสํยุตฺเตเนว ภาสมานสฺส สงฺฆาทิเสโส ฯ อิตฺถี จ โหตีติ อาทิ ปุพฺเพ วุตฺตนยเมว ฯ อิธ อุทายิตฺเถโร อาทิกมฺมิโก ตสฺส อนาปตฺติ อาทิกมฺมิกสฺสาติ ฯ

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

@เชิงอรรถ: ๑. ภาสนฺโต ฯ

สมุฏฺฐานาทิ สพฺพํ ทุฏฺฐุลฺลวาจสทิสํ ฯ วินีตวตฺถูนิปิ อุตฺตานตฺถาเนวาติ ฯ

จตุตฺถสงฺฆาทิเสสวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ