อนาปัตติวาร

{๑๓๑} เอวํ วตฺถุวเสน จ จิตฺตวเสน จ อาปตฺติเภทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ อนาปตฺตึ ทสฺเสนฺโต อนาปตฺติ สกสญฺญิสฺสาติอาทิมาห ฯ ตตฺถ สกสญฺญิสฺสาติ สกสญฺญิสฺส มยฺหํ สนฺตกํ อิทํ ภณฺฑนฺติ เอวํ สญฺญิสฺส ปรภณฺฑมฺปิ คณฺหโต คหเณ อนาปตฺติ ฯ คหิตํ ปุน ทาตพฺพํ สเจ สามิเกหิ เทหีติ วุตฺโต ฯ น เทติ เตสํ ธุรนิกฺเขเป ปาราชิกํ ฯ วิสฺสาสคฺคาเหติ วิสฺสาสคฺคหเณ อนาปตฺติ ฯ วิสฺสาสคฺคาหลกฺขณํ ปน อิมินา สุตฺเตน ชานิตพฺพํ อนุชานามิ ภิกฺขเว ปญฺจหงฺเคหิ สมนฺนาคตสฺส วิสฺสาสํ คเหตุํ สนฺทิฏฺโฐ จ โหติ สมฺภตฺโต จ อาลปิโต จ ชีวติ จ คหิเต จ อตฺตมโนติ ฯ ตตฺถ สนฺทิฏฺโฐติ ทิฏฺฐมตฺตกมิตฺโต ฯ สมฺภตฺโตติ ทฬฺหมิตฺโต ฯ อาลปิโตติ มม สนฺตกํ ยํ อิจฺฉสิ ตํ คณฺเหยฺยาสิ อาปุจฺฉิตฺวา คหเณ การณํ นตฺถีติ วุตฺโต ฯ ชีวตีติ อนุฏฺฐานเสยฺยาย สยิโตปิ ยาว ชีวิตินฺทฺริยูปจฺเฉทํ น ปาปุณาติ ฯ คหิเต จ อตฺตมโนติ คหิเต ตุฏฺฐจิตฺโต โหติ ฯ เอวรูปสฺส สนฺตกํ คหิเต อตฺตมโน ภวิสฺสตีติ ชานนฺเต คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ อวเสสปริยาทานวเสน เจตานิ ปญฺจ องฺคานิ วุตฺตานิ ฯ วิสฺสาสคฺคาโห ปน ตีหิ องฺเคหิ รุหติ สนฺทิฏฺโฐ ชีวติ คหิเต อตฺตมโน สมฺภตฺโต ชีวติ คหิเต อตฺตมโน อาลปิโต ชีวติ คหิเต อตฺตมโนติ ฯ โย ปน ชีวติ น จ คหิเต อตฺตมโน โหติ ตสฺส สนฺตกํ วิสฺสาสคฺคาเหน คหิตมฺปิ ปุน ทาตพฺพํ ฯ ททมาเนน จ มตกธนนฺตาว เย ตสฺส ธเน อิสฺสรา คหฏฺฐา วา ปพฺพชิตา วา เตสํ ทาตพฺพํ ฯ อนตฺตมนสฺส สนฺตกํ ตสฺเสว ทาตพฺพํ ฯ โย ปน ปฐมเมว สุฏฺฐุ กตํ ตยา มม สนฺตกํ คณฺหนฺเตนาติ วจีเภเทน วา จิตฺตุปฺปาทมตฺเตเนว วา อนุโมทิตฺวา ปจฺฉา เกนจิ การเณน กุปิโต ปจฺจาหราเปตุํ น ลภติ ๑- ฯ โยปิ อทาตุกาโม จิตฺเตน ปน อธิวาเสติ น กิญฺจิ วทติ โสปิ ปุน ปจฺจาหราเปตุํ น ลภติ ฯ โย ปน มยา ตุมฺหากํ สนฺตกํ คหิตํ วา ปริภุตฺตํ วาติ วุตฺเต คหิตํ วา โหตุ ปริภุตฺตํ วา มยา ปน ตํ เกนจิเทว กรณีเยน ฐปิตํ ตํ ปากติกํ กาตุํ วฏฺฏตีติ วทติ อยํ ปจฺจาหราเปตุํ ลภติ ฯ ตาวกาลิเกติ ปฏิทสฺสามิ ปฏิกริสฺสามีติ เอวํ คณฺหนฺตสฺส ตาวกาลิเกปิ คหเณ อนาปตฺติ ฯ คหิตมฺปน สเจ ภณฺฑสฺสามิโก ปุคฺคโล วา คโณ วา ตุยฺเหเวตํ โหตูติ อนุชานาติ อิจฺเจตํ กุสลํ โน เจ อนุชานาติ อาหราเปนฺเต ทาตพฺพํ ฯ สงฺฆสนฺตกํ ปน ปฏิทาตุเมว วฏฺฏติ ฯ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๒๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “อนาปัตติวาร”