๙. โคลิสสานิสูตร

๙. โคลิสฺสานิสุตฺตวณฺณนา ๑-

เอวมฺเม สุตนฺติ โคลิสฺสานิสุตฺตํ. ตตฺถ ปทรสมาจาโรติ ๒- ทุพฺพลสมาจาโร โอฬาริกาจาโร, ปจฺจเยสุ สาเปกฺโข มหารกฺขิตตฺเถโร วิย. ตํ กิร อุปฏฺฐากกุเล นิสินฺนํ อุปฏฺฐาโก อาห "อสุกตฺเถรสฺส เม ภนฺเต จีวรํ ทินฺนนฺ"ติ. สาธุ เต กตํ ตํเยว ตกฺเกตฺวา วิหรนฺตสฺส จีวรํ เทนฺเตนาติ. ตุมฺหากํปิ ภนฺเต ทสฺสามีติ. สาธุ กริสฺสสิ ตํเยว ตกฺเกนฺตสฺสาติ อาห. อยํปิ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. โคลิยานิสุตฺต... ๒ ฉ.ม. ปทสมาจาโรติ เอวรูโป โอฬาริกาจาโร อโหสิ. สปฺปติสฺเสนาติ สเชฏฺฐเกน, น อตฺตานํ เชฏฺฐกํ กตฺวา วิหริตพฺพํ. เสรีวิหาเรนาติ สจฺฉนฺทวิหาเรน นิรงฺกุสวิหาเรน.

นานุปขชฺชาติ น อนุปขชฺช น อนุปวิสิตฺวา. ตตฺถ โย ทฺวีสุ มหาเถเรสุ อุภโต นิสินฺเนสุ เต อนาปุจฺฉิตฺวาว จีวเรน วา ชานุนา วา ฆฏฺเฏนฺโต นิสีทติ, อยํ อนุปขชฺช นิสีทติ นาม. เอวํ อกตฺวา ปน อตฺตโน ปตฺตอาสนสนฺติเก ฐตฺวา นิสีทาวุโสติ วุตฺเตน นิสีทิตพฺพํ. สเจ น วทนฺติ, นิสีทามิ ภนฺเตติ อาปุจฺฉิตฺวา นิสีทิตพฺพํ. อาปุจฺฉิตกาลโต ปฏฺฐาย นิสีทาติ วุตฺเตปิ อวุตฺเตปิ นิสีทิตุํ วฏฺฏติเยว. น ปฏิพาหิสฺสามีติ เอตฺถ โย อตฺตโน ปตฺตาสนํ อติกฺกมิตฺวา นวกานํ ปาปุณนฏฺฐาเน นิสีทติ, อยํ นเว ภิกฺขู อาสเนน ปฏิพาหติ นาม. ตสฺมึ หิ ตถา นิสินฺเน นวา ภิกฺขู "อมฺหากํ นิสีทิตุํ น เทตี"ติ อุชฺฌายนฺตา ติฏฺฐนฺติ วา อาสนํ วา ปริเยสนฺตา อาหิณฺฑนฺติ. ตสฺมา อตฺตโน ปตฺตาสเนเยว นิสีทิตพฺพํ. เอวํ น ปฏิพาหติ นาม.

อาภิสมาจาริกํปิ ธมฺมนฺติ อภิสมาจาริกวตฺตปฏิปตฺติมตฺตํปิ. นาติกาเลนาติ น อติปาโต ปวิสิตพฺพํ, น อติทิวา ปฏิกฺกมิตพฺพํ, ภิกฺขุสํเฆน สทฺธึเยว ปวิสิตพฺพญฺจ นิกฺขมิตพฺพญฺจ. อติปาโต ปวิสิตฺวา อติทิวา นิกฺขมนฺตสฺส หิ เจติยงฺคณโพธิยงฺคณวตฺตาทีนิ ปริหายนฺติ. กาลสฺเสว มุขํ โธวิตฺวา มกฺกฏกสุตฺตานิ ฉินฺทนฺเตน อุสฺสาวพินฺทุนิปาเตนฺเตน คามํ ปวิสิตฺวา ยาคุํ ปริเยสิตฺวา ยาว ภิกฺขากาลา อนฺโตคาเมเยว นานปฺปการํ ติรจฺฉานกถํ กเถนฺเตน นิสีทิตฺวา ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา ทิวา นิกฺขมฺม ภิกฺขุนํ ปาเท โธวนเวลาย วิหารํ ปจฺจาคนฺตพฺพํ โหติ. น ปุเรภตฺตํ ปจฺฉาภตฺตํ กุเลสุ จาริตฺตํ อาปชฺชิตพฺพนฺติ "โย ปน ภิกฺขุ นิมนฺติโต สภตฺโต สมาโน สนฺตํ ภิกฺขุํ อนาปุจฺฉา ปุเรภตฺตํ วา ปจฺฉาภตฺตํ วา กุเลสุ จาริตฺตํ อาปชฺเชยฺย, อญฺญตฺร สมยา ปาจิตฺติยนฺ"ติ ๒- อิมํ สิกฺขาปทํ รกฺขนฺเตน ตสฺส วิภงฺเค วุตฺตํ ปุเรภตฺตญฺจ ปจฺฉาภตฺตญฺจ จาริตฺตํ น อาปชฺชิตพฺพนฺติ. ๓- อุทฺธโต โหติ จปโลติ อุทฺธจฺจปกติโก เจว โหติ, จีวรมณฺฑนปตฺตมณฺฑนเสนาสนมณฺฑนา

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. วุตฺเต. ๒ วิ. มหาวิ. ๒/๒๙๙/๒๕๖ อเจลกวคฺค ๓ ฉ.ม. น อาปชฺชิตพฺพํ อิมสฺส วา ปูติกายสฺส เกลายนา ปณฺฑนาติ เอวํ วุตฺเตน จ ตรุณทารกจาปเลฺยน ๑- สมนฺนาคโต.

ปญฺญวตา ภวิตพฺพนฺติ จีวรกมฺมาทีสุ อิติ กตฺตพฺเพสุ อุปายปญฺญาย สมนฺนาคเตน ภวิตพฺพนฺติ.

อภิธมฺเม อภิวินเยติ อภิธมฺมปิฏเก เจว วินยปิฏเก จ ปาลิวเสน เจว อฏฺฐกถาวเสน จ โยโค กรณีโย. สพฺพนฺติเมน หิ ปริจฺเฉเทน อภิธมฺเม ทุกติกมาติกาหิ สทฺธึ ธมฺมหทยวิภงฺคํ วินา น วฏฺฏติ. วินเย ปน กมฺมากมฺมวินิจฺฉเยน สทฺธึ สุวินิจฺฉิตานิ เทฺว ปาติโมกฺขานิ วินา น วฏฺฏติ.

อารุปฺปาติ เอตฺตาวตา อฏฺฐปิ สมาปตฺติโย วุตฺตา โหนฺติ. ตา ปน สพฺเพน สพฺพํ อสกฺโกนฺเตน สตฺตสุปิ โยโค กรณีโย, ฉสุปิ ฯเปฯ ปญฺจสุปิ. สพฺพนฺติเมน ปริจฺเฉเทน เอกํ กสิณปริกมฺมกมฺมฏฺฐานํ ปคุณํ กตฺวา อาทาย วิจริตพฺพํ, เอตฺตกํ วินา น วฏฺฏติ. อุตฺตริมนุสฺสธมฺเมติ อิมินา สพฺเพปิ โลกุตฺตรธมฺเม ทสฺเสติ. ตสฺมา อรหนฺเตน หุตฺวา วิหาตพฺพํ, อรหตฺตํ อนภิสมฺภุณนฺเตน อนาคามิผเล สกทาคามิผเล โสตาปตฺติผเล วา ปติฏฺฐาตพฺพํ. สพฺพนฺติเมน ปริยาเยน เอกวิปสฺสนาสุขํ ยาว อรหตฺตา ปคุณํ กตฺวา อาทาย วิจริตพฺพํ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมว. อิมํ ปน เทสนํ อายสฺมา สาริปุตฺโต เนยฺยปุคฺคลสฺส วเสน อาภิสมาจาริกวตฺตโต ปฏฺฐาย อนุปุพฺเพน อรหตฺตํ ปาเปตฺวา นิฏฺฐาเปสีติ.

ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย

โคลิสฺสานิสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

นวมํ.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ตรุณทารกาวจาปเลฺยน