๑๐. เวขณสสูตร

๑๐. เวขณสสุตฺตวณฺณนา

เอวมฺเม สุตนฺติ เวขณสสุตฺตํ. ตตฺถ เวขณโสติ อยํ กิร สกุลุทายิสฺส อาจริโย. โส "สกุลุทายิปริพฺพาชโก ปรมวณฺณปเญฺห ปราชิโต"ติ สุตฺวา "มยา โส สาธุกํ อุคฺคณฺหาปิโต, เตนาปิ สาธุกํ อุคฺคหิตํ, กถํ นุ โข ปราชิโต, หนฺทาหํ สยํ คนฺตฺวา สมณํ โคตมํ ปรมวณฺณปญฺหํ ปุจฺฉิตฺวา ปริชานิสฺสามี"ติ ๒- ราชคหโต ปญฺจจตฺตาฬีสโยชนํ สาวตฺถึ คนฺตฺวา เยน ภควา, เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ปน ฐิตโกว ภควโต สนฺติเก อุทานํ อุทาเนสิ. ตตฺถ ปุริมสทิสํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

ปญฺจ โข อิเมติ กสฺมา อารภิ? อาคาริโยปิ เอกจฺโจ กามครุโก กามาธิมุตฺโต โหติ, เอกจฺโจ เนกฺขมฺมครุโก เนกฺขมฺมาธิมุตฺโต โหติ. ปพฺพชิโตปิ จ เอกจฺโจ กามครุโก กามาธิมุตฺโต โหติ, เอกจฺโจ เนกฺขมฺมครุโก เนกฺขมฺมาธิมุตฺโต โหติ. อยํ ปน กามครุโก กามาธิมุตฺโต โหติ. โส อิมาย

@เชิงอรรถ: ๑ สี. วตฺตนิยเสนาสเน ๒ ฉ.ม. ชานิสฺสามีติ กถาย กถิยมานาย อตฺตโน กามาธิมุตฺตตํ สลฺลกฺขิสฺสติ, เอวมสฺสายํ เทสนา สปฺปายา ภวิสฺสตีติ อิมํ เทสนํ อารภิ, กามคฺคสุขนฺติ นิพฺพานํ อธิปฺเปตํ.

ปาปิโต ภวิสฺสตีติ อชานนภาวํ ปาปิโต ภวิสฺสติ, รามกํเยว ๑- สมฺปชฺชตีติ นิรตฺถกํ วจนมตฺตเมว สมฺปชฺชติ. ติฏฺฐตุ ปุพฺพนฺโต ติฏฺฐตุ อปรนฺโตติ ยสฺมา ตุยฺหํ อตีตกถาย อนุจฺฉวิกํ ปุพฺเพนิวาสญาณํ นตฺถิ, อนาคตกถาย อนุจฺฉวิกํ ทิพฺพจกฺขุญาณํ นตฺถิ, ตสฺมา อุภยมฺเปตํ ติฏฺฐตูติ อาห. สุตฺตพนฺธเนหีติ สุตฺตมยพนฺธเนหิ. ตสฺส หิ อารกฺขณตฺถาย หตฺถปาเทสุ เจว คีวาย จ สุตฺตกานิ พนฺธนฺติ. ตานิ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. มหลฺลกกาเล ปน ตสฺส ตานิ สยํ วา ปูตีนิ หุตฺวา มุญฺจนฺติ, ฉินฺทิตฺวา วา หรนฺติ.

เอวเมว โขติ อิมินา อิทํ ทสฺเสติ:- ทหรสฺส กุมารสฺส สุตฺตพนฺธนานํ อชานนกาโล วิย อวิชฺชาย ปุริมาย โกฏิยา อชานนํ, น หิ สกฺกา อวิชฺชาย ปุริมา โกฏิ ญาตุํ, โมจนกาเล ชานนสทิสํ ปน อรหตฺตมคฺเคน อวิชฺชาพนฺธนสฺส ปโมกฺโข ชาโตติ ชานนํ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย

เวขณสสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ตติยวคฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. นามกํเยว