๑๐. จูฬปุณฺณมสุตฺตวณฺณนา

[๙๑] เอวมฺเม สุตนฺติ จูฬปุณฺณมสุตฺตํ. ตตฺถ ตุณฺหีภูตํ ตุณฺหีภูตนฺติ ยํ ยํ ทิสํ อนุวิโลเกติ, ตตฺถ ตตฺถ ตุณฺหีภูตเมว. อนุวิโลเกตฺวาติ ปญฺจปสาทปฏิมณฺฑิตานิ อกฺขีนิ อุมฺมีเลตฺวา ตโต ตโต วิโลเกตฺวา อนฺตมโส หตฺถกุกฺกุจฺจปาทกุกฺกุจฺจานมฺปิ อภาวํ ทิสฺวา. อสปฺปุริโสติ ปาปปุริโส. โน เหตํ ภนฺเตติ ยสฺมา อนฺโธ อนฺธํ วิย โส ตํ ชานิตุํ น สกฺโกติ, ตสฺมา เอวมาหํสุ. เอเตเนว นเยน อิโต ปเรสุปิ วาเรสุ ตีสุ ฐาเนสุ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. อสทฺธมฺมสมนฺนาคโตติ ปาปธมฺมสมนฺนาคโต. อสปฺปุริสภตฺตีติ อสปฺปุริสเสวโน. อสปฺปุริสจินฺตีติ อสปฺปุริสจินฺตาย จินฺตโก ๑-. อสปฺปุริสมนฺตีติ อสปฺปุริสมนฺตนํ มนฺเตตา. อสปฺปุริสวาโจติ อสปฺปุริสวาจํ ภาสิตา. อสปฺปุริสกมฺมนฺโตติ อสปฺปุริสกมฺมานํ กตฺตา. อสปฺปุริสทิฏฺฐีติ อสปฺปุริสทิฏฺฐิยา สมนฺนาคโต, อสปฺปุริสทานนฺติ อสปฺปุริเสหิ ทาตพฺพํ ทานํ. ตฺยสฺส มิตฺตาติ เต อสฺส มิตฺตา. อตฺตพฺยาพาธายปิ เจเตตีติ ปาณํ หนิสฺสามิ, อทินฺนํ อาทิยิสฺสามิ, มิจฺฉา จริสฺสามิ, ทส อกุสลกมฺมปเถ สมาทาย วตฺติสฺสามีติ เอวํ อตฺตโน ทุกฺขตฺถาย จินฺเตติ. ปรพฺยาพาธายาติ ยถา อสุโก อสุกํ ปาณํ หนติ, อสุกสฺส สนฺตกํ อทินฺนํ อาทิยติ, ทส อกุสลกมฺมปเถ สมาทาย วตฺตติ, เอวํ นํ อาณาเปสฺสามีติ เอวํ ปรสฺส ทุกฺขตฺถาย จินฺเตติ. อุภยพฺยาพาธายาติ อหํ อสุกญฺจ อสุกญฺจ คเหตฺวา ทส อกุสลกมฺมปเถ สมาทาย วตฺติสฺสามีติ เอวํ อุภยทุกฺขตฺถาย จินฺเตตีติ.

อตฺตพฺยาพาธายปิ มนฺเตตีติอาทีสุ อหํ ทส อกุสลกมฺมปเถ สมาทาย วตฺติสฺสามีติ จินฺเตนฺโต มนฺเตนฺโต อตฺตพฺยาพาธาย มนฺเตติ นาม. อสุกํ ทส อกุสลกมฺมปเถ สมาทาเปสฺสามีติ มนฺเตนฺโต ปรพฺยาพาธาย มนฺเตติ นาม. อญฺเญน สทฺธึ "มยํ อุโภปิ เอกโต หุตฺวา ทส อกุสลกมฺมปเถ สมาทาย วตฺติสฺสามา"ติ มนฺเตนฺโต อุภยพฺยาพาธาย มนฺเตติ นาม.