@๖ ฉ.ม., อิ. คามํ คนฺตฺวา ๗ ฉ.ม. เยน สมนฺนาคโต ๘ ม. ตุยฺหํ วตฺวา สิลาถมฺโภ วิย ขาณุโก วิย จ ถทฺโธ หุตฺวา ติฏฺฐติ, สามีจิมฺปิ น กโรติ. กทริยาติ อิทํ มจฺฉริโนติ ปทสฺเสว เววจนํ. มุทุกํปิ หิ มจฺฉริยํ "มจฺฉริยนฺ"เตฺวว วุจฺจติ, ถทฺธํ ปน กทริยํ นาม. ปริภาสกาติ ภิกฺขู ฆรทฺวาเร ฐิเต ทิสฺวา "กึ ตุเมฺห กสิตฺวา อาคตา, วปฺปิตฺวา, ลายิตฺวา, มยํ อตฺตโนปิ น ลภาม, กุโต ตุมฺหากํ, สีฆํ นิกฺขมถา"ติอาทีหิ สนฺตชฺชิตฺวา. ๑- อนฺตรายกราติ ทายกสฺส สคฺคนฺตราโย, ปฏิคฺคาหกานํ ลาภนฺตราโย, อตฺตโน อุปฆาโตติ อิเมสํ อนฺตรายานํ การกา.

สมฺปราโยติ ปรโลโก. รตีติ ปญฺจกามคุณรติ. ขิฑฺฑาติ กายิกขิฑฺฑาทิกา ติวิธา ขิฑฺฑา. ทิฏฺเฐ ธมฺเม ส วิปาโกติ ตสฺมึ นิพฺพตฺตฏฺฐาเน ๒- ทิฏฺเฐ ธมฺเม เอส วิปาโก. สมฺปราเย จ ทุคฺคตีติ "ยมโลกํ อุปปชฺชเร"ติ วุตฺเต สมฺปราเย จ ทุคฺคติ.

วทญฺญูติ ภิกฺขู ฆรทฺวาเร ฐิตา กิญฺจาปิ ตุณฺหี ว โหนฺติ, อตฺถโต ปน "ภิกฺขํ เทถา"ติ วทนฺติ นาม. ตตฺร เย "มยํ ปจาม, อิเม ๓- น ปจนฺติ, ปจมาเน ปตฺวา อลภนฺตา กุหึ ลภิสฺสนฺตี"ติ เทยฺยธมฺมํ สํวิภชนฺติ. เต วทญฺญู นาม. ปกาเสนฺตีติ วิมานปฺปภาย โชตนฺติ. ปรสมฺภเตสูติ ปเรหิ สมฺปิณฺฑิเตสุ. สมฺปราเย จ สุคฺคตีติ "เอเต มคฺคา"ติ ๔- เอวํ วุตฺตสมฺปราเย สุคติ. อุภินฺนํปิ วา เอเตสํ ตโต จวิตฺวา ปุน สมฺปราเยปิ ทุคฺคติสุคติเยว จ โหนฺตีติ.

นวมํ.

เล่มที่ ๑๕ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค๑๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มัจฉริสูตร”