๙. มัจฉริสูตร

๙. มจฺฉริสุตฺตวณฺณนา

นวเม มจฺฉริโนติ มจฺเฉเรน สมนฺนาคตา. เอกจฺโจ หิ อตฺตโน วสนฏฺฐาเน ภิกฺขู ๓- หตฺถํ ปสาเรตฺวาปิ น วนฺทติ, อญฺญตฺถ คโต วิหารํ ปวิสิตฺวา สกฺกจฺจํ วนฺทิตฺวา มธุรปฏิสนฺถารํ กโรติ "ภนฺเต อมฺหากํ วสนฏฺฐานํ นาคจฺฉถ, สมฺปนฺโน ปเทโส, ปฏิพลา มยํ อยฺยานํ ยาคุภตฺตาทีหิ อุปฏฺฐานํ กาตุนฺ"ติ. ภิกฺขุ ๔- "สทฺโธ อยํ อุปาสโก"ติ ยาคุภตฺตาทีหิ สงฺคณฺหติ. ๕- อเถโก เถโร ตสฺส คามํ ๖- ปิณฺฑาย จรติ. โส ตํ ทิสฺวา อญฺเญน วา คจฺฉติ, ฆรํ วา ปวิสติ. สเจปิ สมฺมุขีภาวํ อาคจฺฉติ, หตฺเถน วนฺทิตฺวา "อยฺยสฺส ภิกฺขํ เทถ, อหํ เอเกน กมฺเมน คจฺฉามี"ติ ปกฺกมติ. เถโร สกลคามํ จริตฺวา ตุจฺฉปตฺโตว นิกฺขมติ. อิทํ ตาว มุทุมจฺฉริยํ นาม, เยน ๗- อทายโกปิ ทายโก วิย ปญฺญายติ. อิธ ปน ถทฺธมจฺฉริยํ อธิปฺเปตํ, เยน สมนฺนาคโต ภิกฺขูสุ ปิณฺฑาย ปวิฏฺเฐสุ "เถรา ฐิตา"ติ วุตฺเต "กึ มยฺหํ ๘- ปาทา รุชฺชนฺตี"ติอาทีนิ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม.,อิ....กมฺมนฺตาชีวา ๒ ฉ.ม.,อิ.อวธารณวจนํ ๓ ฉ.ม. ภิกฺขุํ

@๔ ฉ.ม. ภิกฺขู ๕ ฉ.ม. สงฺคณฺหนฺติ, อิ. สงฺคณฺหาตีติ

@๖ ฉ.ม., อิ. คามํ คนฺตฺวา ๗ ฉ.ม. เยน สมนฺนาคโต ๘ ม. ตุยฺหํ วตฺวา สิลาถมฺโภ วิย ขาณุโก วิย จ ถทฺโธ หุตฺวา ติฏฺฐติ, สามีจิมฺปิ น กโรติ. กทริยาติ อิทํ มจฺฉริโนติ ปทสฺเสว เววจนํ. มุทุกํปิ หิ มจฺฉริยํ "มจฺฉริยนฺ"เตฺวว วุจฺจติ, ถทฺธํ ปน กทริยํ นาม. ปริภาสกาติ ภิกฺขู ฆรทฺวาเร ฐิเต ทิสฺวา "กึ ตุเมฺห กสิตฺวา อาคตา, วปฺปิตฺวา, ลายิตฺวา, มยํ อตฺตโนปิ น ลภาม, กุโต ตุมฺหากํ, สีฆํ นิกฺขมถา"ติอาทีหิ สนฺตชฺชิตฺวา. ๑- อนฺตรายกราติ ทายกสฺส สคฺคนฺตราโย, ปฏิคฺคาหกานํ ลาภนฺตราโย, อตฺตโน อุปฆาโตติ อิเมสํ อนฺตรายานํ การกา.

สมฺปราโยติ ปรโลโก. รตีติ ปญฺจกามคุณรติ. ขิฑฺฑาติ กายิกขิฑฺฑาทิกา ติวิธา ขิฑฺฑา. ทิฏฺเฐ ธมฺเม ส วิปาโกติ ตสฺมึ นิพฺพตฺตฏฺฐาเน ๒- ทิฏฺเฐ ธมฺเม เอส วิปาโก. สมฺปราเย จ ทุคฺคตีติ "ยมโลกํ อุปปชฺชเร"ติ วุตฺเต สมฺปราเย จ ทุคฺคติ.

วทญฺญูติ ภิกฺขู ฆรทฺวาเร ฐิตา กิญฺจาปิ ตุณฺหี ว โหนฺติ, อตฺถโต ปน "ภิกฺขํ เทถา"ติ วทนฺติ นาม. ตตฺร เย "มยํ ปจาม, อิเม ๓- น ปจนฺติ, ปจมาเน ปตฺวา อลภนฺตา กุหึ ลภิสฺสนฺตี"ติ เทยฺยธมฺมํ สํวิภชนฺติ. เต วทญฺญู นาม. ปกาเสนฺตีติ วิมานปฺปภาย โชตนฺติ. ปรสมฺภเตสูติ ปเรหิ สมฺปิณฺฑิเตสุ. สมฺปราเย จ สุคฺคตีติ "เอเต มคฺคา"ติ ๔- เอวํ วุตฺตสมฺปราเย สุคติ. อุภินฺนํปิ วา เอเตสํ ตโต จวิตฺวา ปุน สมฺปราเยปิ ทุคฺคติสุคติเยว จ โหนฺตีติ.

นวมํ.