๑๐. สุริยสูตร

๑๐. สุริยสุตฺตวณฺณนา

ทสเม สุริโยติ สุริยวิมานวาสี เทวปุตฺโต. อนฺธกาเรติ จกฺขุวิญฺญาณุปตฺตินิวารเณน อนฺธภาวกรเณ. เวโรจโนติ วิโรจโน. ๑- มณฺฑลีติ มณฺฑลสณฺฐาโน. มา ราหุ คิลี จรมนฺตลิกฺเขติ อนฺตลิกฺเข จรํ สุริยํ ราหุ มา คิลีติ วทติ. กึ ปเนส ตํ คิลตีติ. อาม คิลติ. ราหุสฺส หิ อตฺตภาโว มหา, อุจฺจตฺตเนน อฏฺฐ โยชนสตาธิกานิ จตฺตาริ โยชนสหสฺสานิ, พาหนฺตรมสฺส ทฺวาทส โยชนสตานิ, พหลนฺเตน ๒- ฉ โยชนสตานิ, สีสํ นวโยชนสตํ, นลาตํ ๓- ติโยชนสตํ, ภมุกนฺตรํ ปญฺญาสโยชนํ, ภมุกํ ทฺวิโยชนสตํ, ๔- มุขํ ทฺวิโยชนสตํ, ฆานํ ติโยชนสตํ, มุขาธานํ ๕- ติโยชนสตํ คมฺภีรํ, หตฺถตลปาทตลานํ ปุถุตลา ทฺวิโยชนสตา. ๖- องฺคุลิปพฺพานิ ปณฺณรส ๗- โยชนานิ. โส จนฺทสุริเย ๘- วิโรจมาเน ทิสฺวา อิสฺสาปกโต เตสํ คมนวีถึ โอตริตฺวา มุขํ วิวริตฺวา ติฏฺฐติ. จนฺทวิมานํ สุริยวิมานํ วา ติโยชนสติเก มหานรเก ปกฺขิตฺตํ วิย โหติ. วิมาเน อธิวตฺถา เทวตา มรณภยตชฺชิตา เอกปฺปหาเรเนว วิรวนฺติ. โส ปน วิมานํ กทาจิ หตฺเถนจฺฉาเทติ, กทาจิ หนุกสฺส เหฏฺฐา ปกฺขิปติ, กทาจิ ชิวฺหาย ปริมชฺชติ, กทาจิ อวคณฺฑการกํ ภุญฺชนฺโต วิย กโปลนฺตเร ฐเปติ. เวคํ ปน ธาเรตุํ ๙- น สกฺโกติ. สเจ ธาเรสฺสามีติ ๑๐- คณฺฑกํ กตฺวา ติฏฺเฐยฺย, มตฺถกํ วาสฺส ๑๑- ภินฺทิตฺวา นิกฺขเมยฺย, อากฑฺฒิตฺวา ๑๒- นํ โอณาเมยฺย. ตสฺมา วิมาเนน สเหว คจฺฉติ. ปชํ มมาติ ๑๓- จนฺทิมสุริยา กิร เทฺวปิ เทวปุตฺตา มหาสมยสุตฺตกถนทิวเส โสตาปตฺติผลํ ปตฺตา. เตน ภควา "ปชํ มมา"ติ ๑๓- อาห, ปุตฺโต มม เอโสติ อตฺโถ. ทสมํ.

ปฐโม วคฺโค

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. วิโรจตีติ เวโรจโน ๒ ฉ.ม., อิ. พหลตฺเตน ๓ ฉ.ม. นลาฏํ

@๔ ฉ.ม., อิ. อิเม ปาฐา น ทิสฺสนฺติ ๕ สี. มุขทฺวารํ

@๖ ฉ.ม., อิ. หตฺถ... ตลานิ ปุถุโต ทฺวิโยชนสตานิ, อิ. หตฺถ...ตลานํ

@ปุถุลโต ทฺวิโยชนสตานิ ๗ ฉ.ม., อิ. ปณฺณาส

@๘ ฉ.ม. จนฺทิมสูริเย, อิ. จนฺทิมสุริเย, สี.จนฺทสูริเย

@๙ ฉ.ม., อิ. วาเรตุํ ๑๐ ฉ.ม., อิ. วาเรสฺสามิ ๑๑ ฉ.ม., อิ. ตสฺส

@๑๒ ฉ.ม., อิ. อกฑฺฒิตฺวา วา นํ โอนเมยฺย ๑๓ ฉ.ม., อิ. มมนฺติ