๓. โทณปากสูตร

3. Doṇapākasuttavaṇṇanā

Tatiye 4- doṇapākasudanti doṇapākaṃ sudaṃ. 4- Doṇassa taṇḍulānaṃ pakkabhattaṃ tadupiyañca sūpabyañjanaṃ bhuñjatīti attho. Bhuttāvīti pubbe bhattasammadaṃ vinodetvā muhuttaṃ vissametvā buddhupaṭṭhānaṃ gacchati, taṃdivasampana bhuñjantova dasabalaṃ saritvā hatthe dhovitvāva agamāsi. Mahassāsīti tassa gacchato balavā bhattapariḷāho udapādi, tasmā mahantehi assāsehi assasati, gattatopissa sedabindūni muñcanti, 5- tamenaṃ ubhosu passesu ṭhatvā yamakatālavaṇṭehi bījanti, buddhagāravena pana nipajjituṃ na ussahatīti idaṃ sandhāya "mahassāsī"ti vuttaṃ. Imaṃ gāthaṃ abhāsīti rājā bhojane amattaññutāya kilamati, phāsuvihāraṃ idānissa karissāmīti cintetvā abhāsi. Manujassāti sattassa. Kahāpaṇasatanti pātarāse paṇṇāsaṃ sāyamāse paṇṇāsanti evaṃ kahāpaṇasataṃ. Pariyāpuṇitvāti raññā saddhiṃ thokaṃ gantvā "imaṃ maṅgalaasiṃ kassa dammi mahārājā"ti. Asukassa nāmāti vutte 6- so taṃ asiṃ datvā 7- nivattitvā 8- dasabalassa santikaṃ āgamma vanditvā ṭhitakova "gāthaṃ vadatha bho gotamā"ti vatvā bhagavatā vuttaṃ pariyāpuṇitvāti attho.

@Footnote: 1 cha.Ma., i. rasmiyo 2 cha.Ma., i. ayaṃ pāṭho na dissati 3 cha.Ma., i. ahampi te

@4-4 cha.Ma. doṇapākakuranti doṇapākaṃ kuraṃ 5 cha.Ma. muccanti 6 cha.Ma., i. nāma dehīti

@7 Sī., i. aññassa datvā 8 cha.Ma., i. ayaṃ pāṭho na dissati

Bhattābhihāre sudaṃ bhāsatīti kathaṃ bhāsati? bhagavatā anusiṭṭhiniyāmena. Bhagavā hi naṃ evaṃ anusāsi "māṇava imaṃ pattaṃ pana dhova pattaṭṭhāne 1- mā avaca, rañño bhuñajanaṭṭhāne ṭhatvā paṭhamapiṇaḍādīsu ca 2- avatvā avasānapiṇḍe gahite vadeyyāsi, rājā sutvāva bhattapiṇḍaṃ chaḍḍessati, atha rañño hatthesu dhotesu cāṭiṃ 3- apanetvā sitthāni gaṇetvā tadūpikaṃ bayañjanaṃ ñatvā punadivase tāvattake taṇḍule hāreyyāsi, pātarāse 4- vatvā sāyamāse mā vadeyyāsī"ti. So sādhūti paṭisuṇitvā taṃdivasaṃ rañño pātarāsaṃ bhutvā gatattā sāyamāse bhagavatā 5- anusiṭṭhiniyāmena gāthaṃ abhāsi. Rājā dasabalassa vacanaṃ saritvā bhattapiṇḍaṃ cāṭiyaṃyeva 6- chaḍḍesi. Rañño hatthesu dhotesu cāṭiṃ 3- apanetvā sitthāni gaṇetvā 7- punadivaseva tattake taṇḍule hariṃsu.

Nāḷikodanaparamatāya saṇṭhāsīti so kira māṇavo divase divase tathāgatassa santikaṃ gacchati, dasabalassa vissāsiko ahosi. Atha naṃ ekadivasaṃ pucchi "rājā kittakaṃ bhuñjatī"ti. So "nāḷikodanan"ti āha. Vaṭṭissati ettāvatā purisabhāgo esa, ito paṭṭhāya gāthaṃ mā vadīti. Iti rājā tattheva saṇṭhāti. 8- Diṭṭhadhammikena ceva atthena samparāyikena cāti ettha sallikhitasarīratā diṭṭhadhammikattho nāma, sīlaṃ samparāyikattho. Bhojane mattaññutā hi sīlaṅgannāma hotīti. Tatiyaṃ.