๙. กัสสกสูตร

๙. กสฺสกสุตฺตวณฺณนา

นวเม นิพฺพานปฏิสํยุตฺตายาติ นิพฺพานํ อปทิสิตฺวา ปวตฺตาย. หฏหฏเกโสติ ปุริมเกเส ปจฺฉโต, ปจฺฉิมเกเส ปุรโต, วามปสฺสเกเส ทกฺขิณโต, ทกฺขิณปสฺสเกเส วามโต หริตฺวา ๖- วิปฺปกิณฺณเกโส. มม จกฺขุสมฺผสฺส- วิญฺญาณายตนนฺติ จกฺขุวิญฺญาเณน สมฺปยุตฺโต จกฺขุสมฺผสฺโสปิ วิญฺญาณายตนํปิ มเมวาติ. เอตฺถ จ จกฺขุสมฺผสฺเสน วิญฺญาณสมฺปยุตฺตกา ธมฺมา คหิตา, วิญฺญาณายตเนน สพฺพานิปิ จกฺขุทฺวาเร อุปฺปนฺนานิ อาวชฺชนาทีนิ วิญฺญาณานิ. โสตทฺวาราทีสุปิ เอเสว นโย. มโนทฺวาเร ปน มโนติ สาวชฺชนกํ ภวงฺคจิตฺตํ. ธมฺมาติ อารมฺมณธมฺมา. มโนสมฺผสฺโสติ อาวชฺชเนน ๗- ภวงฺเคน สมฺปยุตฺตผสฺโส. วิญฺญาณายตนนฺติ ชวนจิตฺตํ ตทารมฺมณํปิ วตฺตติ.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม., อิ. โส ๒ ฉ.ม., อิ. ปวิสิสฺสติ ๓ ฉ.ม., อิ. อุปฺปณฺเฑสฺสนฺติ

@๔ ฉ.ม. นิปฺผาเทสิ ๕ ฉ.ม. มญฺญิ

@๖ ฉ.ม. ผริตวา ผริตฺวา, สี., อิ. ปสาริตฺวา ปสาริตฺวา ๗ ฉ.ม. สาวชฺชเนน

ตเวว ปาปิม จกฺขุนฺติ ยํ โลเก ติมิรการาทีหิ อุปทฺทุตํ อเนกโรคายตนํ อุปกฺกํ วิปกฺกํ อนฺตมโส กาณจกฺขุปิ สพฺพนฺตํ ตเวว ภวติ. รูปาทีสุปิ เอเสว นโย.

ยํ วทนฺตีติ ยํ ภณฺฑกํ "มม อิทนฺ"ติ วทนฺติ. เย วทนฺติ มมนฺติ จาติ เย จ ปุคฺคลา "มมนฺ"ติ วทนฺติ. เอตฺถ เจ เต มโน อตฺถีติ เอเตสุ จ ฐาเนสุ ยทิ จิตฺตํ อตฺถิ. น เม สมณ โมกฺขสีติ สมณ มยฺหํ วิสยา ๑- น มุจฺจิสฺสสิ. ยํ วทนฺตีติ ยํ ภณฺฑกํ วทนฺติ, น ตํ มยฺหํ. เย วทนฺตีติ เยปิ ปุคฺคลา เอวํ วทนฺติ, น เต อหํ. น เม มคฺคมฺปิ ทกฺขสีติ ภวโยนิคติอาทีสุ มยฺหํ คตมคฺคํปิ น ปสฺสสิ. นวมํ.