๔. สัตตวัสสสูตร

๔. สตฺตวสฺสานุพนฺธสุตฺตวณฺณนา

จตุตฺเถ สตฺต วสฺสานีติ ปุเร โพธิยํ ฉพฺพสฺสานิ, โพธิโต ปจฺฉา เอกํ วสฺสํ. โอตาราเปกฺโขติ "สเจ สมณสฺส โคตมสฺส กายทฺวาราทีสุ กิญฺจิเทว อนนุจฺฉวิกํ ปสฺสามิ, โจเทสฺสามิ นนฺ"ติ เอวํ วิวรํ อเปกฺขมาโน. อลภมาโนติ รชเรณุมตฺตมฺปิ ๗- อวกฺขลินํ อปสฺสนฺโต. เตนาห:-

"สตฺต วสฺสานิ ภควนฺตํ อนุพนฺธึ ปทาปทํ

โอตารํ นาธิคจฺฉิสฺสํ สมฺพุทฺธสฺส สิรีมโต"ติ. ๘-

@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปจฺจเวกฺขณา, ๒ สี. ปริวฏฺฏกฺขนฺธํ ๓ ฉ.ม. เสมานนฺติ, สี. โสปฺปมานนฺติ

@๔ ฉ.ม., อิ. สยิตํ โหติ ๕ ฉ.ม., อิ. เพลุวปณฺฑุวีณนฺติ เพลุวปกฺกํ วิย

@ปณฺฑุวณฺณํ ๖ ฉ.ม. ขุทฺทกทารกวณฺณี ๗ ฉ.ม. รถเรณุมตฺตมฺปิ

@๘ ฉ.ม. สตีมโต..., ขุ. สุตฺต. ๒๕/๔๔๙/๔๑๗ ปธานสุตฺต อุปสงฺกมีติ "อชฺช สมณํ โคตมํ อภิวาเทตฺวา อาคมิสฺสามี"ติ ๑- อุปสงฺกมิ.

ฌายสีติ ฌายนฺโต อวชฺฌายนฺโต ๒- นิสินฺโนสีติ วทติ. วิตฺตํ นุ ชีโนติ สตํ วา สหสฺสํ วา ชิโตสิ นุ. อาคุนฺนุ คามสฺมินฺติ กินฺนุ อนฺโตคาเม ปมาณาติกฺกนฺตํ ปาปกมฺมํ อกาสิ, เยน อญฺเญสํ มุขํ โอโลเกตุํ อวิสหนฺโต อปชฺฌายนฺโต นิสินฺโน ๓- อรญฺเญ วิจรสิ. สกฺขินฺติ มิตฺตภาวํ.

ปลิขายาติ ขนิตฺวา. ภวโลภชปฺปนฺติ ภวโลภสงฺขาตํ ตณฺหํ. อนาสโว ฌายามีติ นิตฺตโณฺห หุตฺวา ทฺวีหิ ฌาเนหิ ฌายามิ. ปมตฺตพนฺธูติ มารํ อาลปติ. โส หิ เย เกจิ โลเก ปมตฺตา, เตสํ พนฺธุ.

สเจ มคฺคํ อนุพุทฺธนฺติ ยทิ ตยา ๔- มคฺโค อนุพุทฺโธ. อเปหีติ อปยาหิ. อมจฺจุเธยฺยนฺติ มจฺจุโน อโนกาสภูตํ นิพฺพานํ. ปารคามิโนติ เยปิ ปารํ คตา, เตปิ ปารคามิโน. เยปิ ปารํ คนฺตุกามา, เตปิ ปารคามิโน.

วิสูกายิกานีติ ๕- มารวิสูกานิ. วิเสวิตานีติ วิรุทฺธเสวิตานิ, "อปฺปมายุ มนุสฺสานํ, อจฺจยนฺติ อโหรตฺตา"ติ วุตฺเต "ทีฆมายุมนุสฺสานํ, นาจฺจยนฺติ อโหรตฺตา"ติอาทีนิ ปฏิโลมการณานิ. วิปฺผนฺทิตานีติ ๖- ตมฺหิ ตมฺหิ กาเล หตฺถิราชวณฺณสปฺปวณฺณาทิทสฺสนานิ. นิพฺเพชนียาติ อุกฺกณฺฑนียา.

อนุปริยคาติอาทีสุ กิญฺจาปิ อตีตวจนํ กตํ, อตฺโถ ปน วิกปฺปวเสน เวทิตพฺโพ. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- ยถา เมทวณฺณํ ปาสาณํ วายโส ทิสฺวา "อเปตฺถ ๗- มุทุํ วินฺเทยฺยาม, อปิ อสฺสาโท สิยา"ติ อนุปริคจฺเฉยฺย, อถ โส ตตฺถ อสฺสาทํ อลภิตฺวาว วายโส เอโต อปกฺกเม, ๘- ตโต ปาสาณา อปคจฺเฉยฺย, เอวํ มยมฺปิ โส กาโก วิย เสลํ โคตมํ อาสชฺช อสฺสาทํ วา สนฺถวํ วา อลภนฺตา โคตมํ ๙- นิพฺพินฺทิตฺวา อปคจฺฉาม. จตุตฺถํ.

@เชิงอรรถ: ๑ สี. อติคเหตฺวา อาคมิสฺสามีติ, ฉ.ม. อติคเหตฺวา คมิสฺสามีติ

@๒ สี., อิ. อปชฺฌายนฺโต ๓ ฉ.ม., อิ. อปชฺฌายนฺโต นิสินฺโนติ ปาฐา น ทิสฺสนฺติ

@๔ อิ. ตสฺส ๕ ก. วิสูกายิตานีติ ๖ สี.,ม. วิปฺผนฺทิตานิ กานิจิ กานิจีติ

@๗ ฉ.ม.อปิ นาเมตฺถ ๘ ฉ.ม. อปกฺกเมยฺย ๙ ฉ.ม. โคตมา